Καθώς η Ευρώπη βγαίνει από έναν ψυχρό χειμώνα, ο τομέας του φυσικού αερίου της γηραιάς ηπείρου μπαίνει σε μια κρίσιμη φάση.
Το τέλος της μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγού από την Ουκρανία, σε συνδυασμό με τις πιο ψυχρές καιρικές συνθήκες και μια περίοδο με λίγους ανέμους και περιορισμένη ηλιοφάνεια, έχουν εξαντλήσει σημαντικά τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου.
Αυτοί οι παράγοντες όλοι έχουν ασκήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές και έχουν αυξήσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τις παγκόσμιες αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου, οι οποίες ήταν ήδη στενές.
Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς για το φυσικό αέριο, το TTF, βρίσκεται σήμερα γύρω στα 47 ευρώ/MWh, διπλάσια από τα προ της κρίσης επίπεδα.
Η σχετικά χαμηλή ποσότητα φυσικού αερίου που έχει μείνει στις ευρωπαϊκές αποθήκες, που υπολογίζεται σε περίπου 24 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm), ήτοι στο 36%, επιδεινώνει το πρόβλημα.
Ζόρια για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Η οικονομική ζημία από τις υψηλές και ασταθείς τιμές του φυσικού αερίου ήταν ορατή τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις.
Η αρχική περίοδος του σοκ των τιμών του φυσικού αερίου ήταν ένας βασικός παράγοντας που συνέβαλε στον πληθωρισμό και στις απότομες αυξήσεις του κόστους ζωής, ενώ συνέβαλε σε υψηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας σε όλη την Ευρώπη.
Οι τιμές του φυσικού αερίου για τους βιομηχανικούς καταναλωτές στην Ευρώπη από το 2022 και μετά ήταν κατά μέσο όρο 30% υψηλότερες από ό,τι στην Κίνα και πέντε φορές υψηλότερες από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αρκετές βιομηχανίες αναγκάστηκαν να περιορίσουν την παραγωγή ενώ μάλιστα ορισμένες μονάδες έκλεισαν.
Οι αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου και οι σημαντικές επιπτώσεις τους έχουν περιπλέξει τις προσπάθειες των κυβερνήσεων να εξασφαλίσουν αξιόπιστο και οικονομικά προσιτό ενεργειακό εφοδιασμό για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και έχουν θέσει στο επίκεντρο της προσοχής τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Τα μέτρα
Για τον μετριασμό αυτών των κινδύνων, μπορούν να ληφθούν διάφορα μέτρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι κυβερνήσεις των κρατών μελών έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή μια σειρά μέτρων για τον περιορισμό της μεταβλητότητας και την προστασία των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης μέτρων στήριξης της οικονομικής προσιτότητας, στόχων για τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου και ενός κοινού μηχανισμού αγοράς φυσικού αερίου.
Επιπλέον, η Ευρώπη μπόρεσε να αναπτύξει σημαντικές υποδομές εισαγωγής LNG, γεγονός που της επέτρεψε να αυξήσει γρήγορα τις εισαγωγές του ψυχρού καυσίμου και να διαφοροποιήσει τον εφοδιασμό της σε φυσικό αέριο.
Παρά την πτώση των ροών ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη κατά περισσότερο από 80 δισ. κυβικά μέτρα (ή 50%) το 2022, αποφεύχθηκε η φυσική έλλειψη εφοδιασμού με φυσικό αέριο.
Επιπλέον, από τις αρχές του 2022, προστέθηκαν περίπου 250 GW νέας ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμβάλλοντας στην αποφυγή σωρευτικής συνολικής κατανάλωσης αερίου στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας άνω των 60 δισ. κυβικών μέτρων από τότε.
Αν και οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας έχουν επιβραδυνθεί απότομα από τα υψηλά τους επίπεδα το 2022 και το 2023, οι 8 εκατομμύρια μονάδες που πωλήθηκαν από το 2022 και μετά έχουν επίσης μειώσει τη ζήτηση φυσικού αερίου κατά την περίοδο αιχμής της θέρμανσης.
Η Ευρώπη κατέγραψε επίσης σημαντικές βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση το 2022 και το 2023, συμβάλλοντας στην αποτροπή ακόμη μεγαλύτερης πίεσης στις προμήθειες και τις τιμές, αν και ο ρυθμός προόδου της απόδοσης υποχώρησε σημαντικά το 2024.
Συνολικά, η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συνέχισε να μειώνεται το 2024, μειούμενη κατά 8% και σηματοδοτώντας την πέμπτη συνεχή χρονιά ετήσιας πτώσης.
Παράλληλα με αυτές τις σαφείς ενδείξεις διαρθρωτικής μείωσης, το φυσικό αέριο παραμένει απαραίτητο για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της παροχής ευέλικτης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για τη συμπλήρωση των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική.
www.worldenergynews.gr
Αυτοί οι παράγοντες όλοι έχουν ασκήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές και έχουν αυξήσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τις παγκόσμιες αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου, οι οποίες ήταν ήδη στενές.
Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς για το φυσικό αέριο, το TTF, βρίσκεται σήμερα γύρω στα 47 ευρώ/MWh, διπλάσια από τα προ της κρίσης επίπεδα.
Η σχετικά χαμηλή ποσότητα φυσικού αερίου που έχει μείνει στις ευρωπαϊκές αποθήκες, που υπολογίζεται σε περίπου 24 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm), ήτοι στο 36%, επιδεινώνει το πρόβλημα.
Ζόρια για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Η οικονομική ζημία από τις υψηλές και ασταθείς τιμές του φυσικού αερίου ήταν ορατή τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις.
Η αρχική περίοδος του σοκ των τιμών του φυσικού αερίου ήταν ένας βασικός παράγοντας που συνέβαλε στον πληθωρισμό και στις απότομες αυξήσεις του κόστους ζωής, ενώ συνέβαλε σε υψηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας σε όλη την Ευρώπη.
Οι τιμές του φυσικού αερίου για τους βιομηχανικούς καταναλωτές στην Ευρώπη από το 2022 και μετά ήταν κατά μέσο όρο 30% υψηλότερες από ό,τι στην Κίνα και πέντε φορές υψηλότερες από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αρκετές βιομηχανίες αναγκάστηκαν να περιορίσουν την παραγωγή ενώ μάλιστα ορισμένες μονάδες έκλεισαν.
Οι αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου και οι σημαντικές επιπτώσεις τους έχουν περιπλέξει τις προσπάθειες των κυβερνήσεων να εξασφαλίσουν αξιόπιστο και οικονομικά προσιτό ενεργειακό εφοδιασμό για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και έχουν θέσει στο επίκεντρο της προσοχής τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Τα μέτρα
Για τον μετριασμό αυτών των κινδύνων, μπορούν να ληφθούν διάφορα μέτρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι κυβερνήσεις των κρατών μελών έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή μια σειρά μέτρων για τον περιορισμό της μεταβλητότητας και την προστασία των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης μέτρων στήριξης της οικονομικής προσιτότητας, στόχων για τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου και ενός κοινού μηχανισμού αγοράς φυσικού αερίου.
Επιπλέον, η Ευρώπη μπόρεσε να αναπτύξει σημαντικές υποδομές εισαγωγής LNG, γεγονός που της επέτρεψε να αυξήσει γρήγορα τις εισαγωγές του ψυχρού καυσίμου και να διαφοροποιήσει τον εφοδιασμό της σε φυσικό αέριο.
Παρά την πτώση των ροών ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη κατά περισσότερο από 80 δισ. κυβικά μέτρα (ή 50%) το 2022, αποφεύχθηκε η φυσική έλλειψη εφοδιασμού με φυσικό αέριο.
Επιπλέον, από τις αρχές του 2022, προστέθηκαν περίπου 250 GW νέας ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμβάλλοντας στην αποφυγή σωρευτικής συνολικής κατανάλωσης αερίου στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας άνω των 60 δισ. κυβικών μέτρων από τότε.
Αν και οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας έχουν επιβραδυνθεί απότομα από τα υψηλά τους επίπεδα το 2022 και το 2023, οι 8 εκατομμύρια μονάδες που πωλήθηκαν από το 2022 και μετά έχουν επίσης μειώσει τη ζήτηση φυσικού αερίου κατά την περίοδο αιχμής της θέρμανσης.
Η Ευρώπη κατέγραψε επίσης σημαντικές βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση το 2022 και το 2023, συμβάλλοντας στην αποτροπή ακόμη μεγαλύτερης πίεσης στις προμήθειες και τις τιμές, αν και ο ρυθμός προόδου της απόδοσης υποχώρησε σημαντικά το 2024.
Συνολικά, η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συνέχισε να μειώνεται το 2024, μειούμενη κατά 8% και σηματοδοτώντας την πέμπτη συνεχή χρονιά ετήσιας πτώσης.
Παράλληλα με αυτές τις σαφείς ενδείξεις διαρθρωτικής μείωσης, το φυσικό αέριο παραμένει απαραίτητο για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της παροχής ευέλικτης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για τη συμπλήρωση των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική.
www.worldenergynews.gr