Το εγχείρημα στο Block 2 του βορειοδυτικού Ιονίου συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι γεωλογικές εκτιμήσεις παραπέμπουν σε δυνητικά σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου, οι οποίες, εφόσον επιβεβαιωθούν και αποδειχθούν εμπορικά αξιοποιήσιμες, θα μπορούσαν να μεταβάλουν τα δεδομένα για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Το χρονοδιάγραμμα και τις προοπτικές της γεώτρησης παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, κατά τη διάρκεια συζήτησης στο 30ό συνέδριο «Ενέργεια και Ανάπτυξη» του ΙΕΝΕ, ενώ από την πλευρά του ο σύμβουλος διοίκησης της ΕΔΕΥΕΠ, Ευθύμιος Ταρτάρας, αναφέρθηκε στην πρόοδο των αδειοδοτήσεων και στη σημασία που θα είχε μια ενδεχόμενη ανακάλυψη για το ευρύτερο ερευνητικό πρόγραμμα της Ελλάδας.
Σύμφωνα με τον κ. Ρήγα, οι εκτιμήσεις για το δυναμικό του Block 2 φτάνουν έως τα 10 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου (10 TCF), ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 280 δισ. κυβικά μέτρα. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η ετήσια κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ελλάδα διαμορφώνεται περίπου στα 6 δισ. κυβικά μέτρα.
Η σύγκριση αυτή αναδεικνύει τις δυνατότητες που θα μπορούσε να προσφέρει μια μεγάλη ανακάλυψη, χωρίς βεβαίως να προδικάζει το αποτέλεσμα της γεώτρησης ή τις ποσότητες που θα μπορούσαν τελικά να ανακτηθούν.
Ο επικεφαλής της Energean υπογράμμισε ότι μια επιτυχής ανακάλυψη αυτού του μεγέθους θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ελλάδας ως προς το φυσικό αέριο, υπό την προϋπόθεση ότι θα ακολουθήσει η εμπορική ανάπτυξη του κοιτάσματος.
Ωστόσο, η προοπτική αυτή συνοδεύεται από σημαντική αβεβαιότητα. Όπως ανέφερε, οι πιθανότητες επιτυχίας υπολογίζονται σε μόλις 16%-17%, γεγονός που αποτυπώνει το υψηλό ρίσκο των ερευνητικών δραστηριοτήτων σε περιοχές όπου δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί η ύπαρξη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.
Το κόστος της γεώτρησης εκτιμάται μεταξύ 70 και 100 εκατ. δολαρίων, με την κοινοπραξία να αναλαμβάνει το ενδεχόμενο η επένδυση να μην οδηγήσει σε εμπορική ανακάλυψη.
Παρά τις αβεβαιότητες, ο κ. Ρήγας εμφανίστηκε αισιόδοξος για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος, επισημαίνοντας ότι το γεωτρύπανο αναμένεται να βρίσκεται στην περιοχή τον Απρίλιο του 2027. Οι εργασίες θα διαρκέσουν περίπου 60 έως 70 ημέρες, οπότε και θα έχει διαμορφωθεί η πρώτη εικόνα για το εάν υπάρχουν υδρογονάνθρακες στο συγκεκριμένο γεωλογικό στόχο.
Ο ρόλος της ExxonMobil και οι εκκρεμότητες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή των ρόλων μεταξύ των εταιρειών που συμμετέχουν στο εγχείρημα. Η Energean θα έχει την επιχειρησιακή ευθύνη της ερευνητικής γεώτρησης, ενώ, σε περίπτωση επιτυχίας, η ExxonMobil προβλέπεται να αναλάβει την ανάπτυξη του κοιτάσματος.
Ο Μαθιός Ρήγας στάθηκε ιδιαίτερα στην εμπιστοσύνη που δείχνει η αμερικανική εταιρεία στην Energean, επισημαίνοντας ότι η επιλογή αυτή συνδέεται με τη γνώση της γεωλογίας της περιοχής, την εμπειρία της εταιρείας στις ελληνικές αδειοδοτικές διαδικασίες και τις σχέσεις που έχει αναπτύξει με τις τοπικές κοινωνίες.
Η πορεία προς τη γεώτρηση ξεκίνησε μετά την αποχώρηση της Total από την παραχώρηση και την ανάληψη του έργου από την Energean, η οποία προχώρησε σε σεισμικές έρευνες, γεωλογικές αναλύσεις και μελέτες αξιολόγησης του ερευνητικού στόχου.
Σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες που απομένουν, ο Ευθύμιος Ταρτάρας ανέφερε ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί, από τις 22 Οκτωβρίου, η δημόσια διαβούλευση επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Πλέον εξετάζονται οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να δοθούν οι απαραίτητες απαντήσεις και να ολοκληρωθεί η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Η εκτίμηση που διατυπώθηκε είναι ότι η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων θα μπορούσε να προχωρήσει στο επόμενο διάστημα, ώστε να μην επηρεαστεί ο προγραμματισμός για την έναρξη της γεώτρησης την άνοιξη.
Το γεωπολιτικό διακύβευμα και το ενδιαφέρον των επενδυτών
Η σημασία του Block 2 δεν περιορίζεται στις ποσότητες φυσικού αερίου που ενδεχομένως θα εντοπιστούν. Η γεώτρηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια έχει επανέλθει στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, εξαιτίας των γεωπολιτικών συγκρούσεων, της αβεβαιότητας στις διεθνείς ροές φυσικού αερίου και των έντονων ανατιμήσεων.
Όπως επισήμανε ο κ. Ταρτάρας, οι εξελίξεις αυτές καθιστούν ακόμη πιο σημαντική τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, τόσο για την Ελλάδα όσο και για την υπόλοιπη Ευρώπη.
Στο πλαίσιο αυτό, η προοπτική εντοπισμού εγχώριων κοιτασμάτων αποκτά πρόσθετη βαρύτητα, καθώς θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια τροφοδοσίας και να περιορίσει την εξάρτηση από εισαγόμενες ποσότητες.
Ακόμη και μια μη εμπορική ανακάλυψη θα μπορούσε να αποτελέσει θετική εξέλιξη για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον σύμβουλο διοίκησης της ΕΔΕΥΕΠ.
Όπως εξήγησε, η επιβεβαίωση της παρουσίας υδρογονανθράκων, ακόμη και σε ποσότητες που δεν δικαιολογούν την ανάπτυξη ενός κοιτάσματος, θα αποτελούσε ένδειξη ότι στην περιοχή λειτουργεί ενεργό πετρελαϊκό σύστημα. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να ενισχύσει το ενδιαφέρον για γειτονικές περιοχές και να επηρεάσει θετικά την αξιολόγηση νέων ερευνητικών στόχων.
Αντίστοιχα, μια εμπορικά αξιοποιήσιμη ανακάλυψη θα μπορούσε να αναβαθμίσει τη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και να δημιουργήσει νέες επενδυτικές ευκαιρίες, όχι μόνο στην έρευνα και παραγωγή αλλά και σε υποστηρικτικές δραστηριότητες, υποδομές και υπηρεσίες.
Ο κ. Ρήγας συνέδεσε τη σημασία των εγχώριων ενεργειακών πόρων με τις ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αγορές. Αναφερόμενος στην εμπειρία της Energean στο Ισραήλ, όπου η εταιρεία καλύπτει περίπου το 40% της κατανάλωσης φυσικού αερίου, σημείωσε ότι η παραγωγή συνεχίζεται παρά τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες ασφαλείας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας, παρά τα πρόσκαιρα οφέλη για τις εταιρείες παραγωγής, δημιουργεί σοβαρές πιέσεις στους καταναλωτές και στην οικονομική δραστηριότητα. Όπως τόνισε, η σταθερότητα και η διατήρηση της ζήτησης αποτελούν σημαντικότερες προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του κλάδου από την πρόσκαιρη εκτίναξη των τιμών.
