Η εικόνα των εισαγωγών πετρελαίου στην Ασία αυτή την περίοδο αντανακλά την κατάσταση στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Η διαθεσιμότητα αργού πετρελαίου έχει αυξηθεί σημαντικά από τα χαμηλά επίπεδα των αρχών του καλοκαιριού και οι ροές από τη Μέση Ανατολή έχουν σε μεγάλο βαθμό αποκατασταθεί. Ωστόσο, η προσφορά βενζίνης και, κυρίως, ντίζελ έχει μειωθεί απότομα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου.
Η μείωση της λειτουργίας των διυλιστηρίων στη Μέση Ανατολή, με ορισμένες μονάδες να παραμένουν εκτός λειτουργίας μετά τα ιρανικά πλήγματα κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου, σε συνδυασμό με τη μείωση των ροών διυλισμένων προϊόντων μέσω των Στενών του Ορμούζ, λόγω των πολύ πιο επικίνδυνων μεταφορτώσεων εξαιρετικά εύφλεκτων καυσίμων από πλοίο σε πλοίο, έχουν περιορίσει δραστικά την προσφορά στην αγορά.
Η έλλειψη καυσίμων στη Ρωσία, λόγω των ουκρανικών πληγμάτων σε διυλιστήρια και της απουσίας ρωσικών εξαγωγών ντίζελ, έχει επιδεινώσει το παγκόσμιο πρόβλημα εφοδιασμού, οδηγώντας τα περιθώρια διύλισης και τις τιμές λιανικής σε επίπεδα-ρεκόρ κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους.
Οι ελλείψεις παρατείνονται και κατά το τέταρτο τρίμηνο και, σύμφωνα με αναλυτές, θα μπορούσαν να διαρκέσουν έως και το 2027, καθώς πολλά διυλιστήρια θα πρέπει να υποβληθούν την άνοιξη σε εργασίες συντήρησης που έχουν καθυστερήσει εδώ και καιρό και μετατέθηκαν από φέτος, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η παραγωγή.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων στην Ασία, τη μεγαλύτερη εισαγωγική περιοχή πετρελαίου στον κόσμο, αποτυπώνουν την κατάσταση της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.
Δύο διαφορετικές εικόνες στις αγορές
Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου στην Ασία αυξήθηκαν στα 26,39 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd) τον Οκτώβριο, από 24,24 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλέστηκε ο Clyde Russell, αρθρογράφος του Reuters για τις αγορές εμπορευμάτων και ενέργειας στην Ασία.
Τα επίπεδα των εισαγωγών εκτιμάται ότι βρίσκονται σχεδόν στα ίδια επίπεδα με τον μέσο όρο των 27 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως κατά το τρίμηνο πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, ενώ είναι αυξημένα κατά 39% σε σύγκριση με το χαμηλότερο επίπεδο που καταγράφηκε μέχρι στιγμής κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, όταν υποχώρησαν στα 19 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία.
Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου της Ασίας που διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ εκτινάχθηκαν στα 7,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Οκτώβριο, έναντι μόλις 1,6 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως τον Απρίλιο. Οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ με προορισμό την Ασία εξακολουθούν να υπολείπονται των προπολεμικών επιπέδων, που ανέρχονταν σε περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ωστόσο η προσφορά έχει αυξηθεί από το λιμάνι Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα. Τους τελευταίους μήνες, τα ασιατικά διυλιστήρια έχουν επίσης αυξήσει σημαντικά τις εισαγωγές αργού πετρελαίου από τη Ρωσία και την αμερικανική ήπειρο, προκειμένου να αντισταθμίσουν τις ποσότητες που χάθηκαν λόγω των περιορισμών στα Στενά του Ορμούζ.
Αντίθετα, οι εισαγωγές ελαφρών και μεσαίων αποσταγμάτων στην Ασία, οι οποίες εκτιμώνται σε περίπου 6,15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Οκτώβριο από την Kpler, παρέμειναν κατά 10% χαμηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα. Οι εισαγωγές αποκλειστικά από τη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να είναι μειωμένες κατά 18,4% σε σύγκριση με τους όγκους πριν από τον πόλεμο, αν και οι συνολικές εισαγωγές καυσίμων της Ασίας αυξήθηκαν σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, χάρη στην ενισχυμένη προσφορά από την αμερικανική ήπειρο και την Αφρική.
Η κρίση στην αγορά ντίζελ
Η προσφορά βενζίνης και, κυρίως, ντίζελ παραμένει πιο περιορισμένη σε σύγκριση με τις ροές αργού πετρελαίου. Από το καλοκαίρι, το ντίζελ αποτελεί το προϊόν που αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες πιέσεις στην αγορά πετρελαίου, με τα εκτοξευμένα περιθώρια διύλισης και τις τιμές χονδρικής και λιανικής διεθνώς να αντανακλούν αυτούς τους περιορισμούς.
Παρά την αποκατάσταση των ροών αργού πετρελαίου, τα διυλιστήρια εκτός Μέσης Ανατολής και Ρωσίας δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τη χαμένη δυναμικότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για ντίζελ και άλλα μεσαία αποστάγματα αυξάνεται ενόψει του χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο.
Οι βραχυπρόθεσμες πολιτικές της Κίνας για τις εξαγωγές θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην περιφερειακή προσφορά της Ασίας κατά το τέταρτο τρίμηνο, σύμφωνα με αναλυτές.
«Η Κίνα εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας στην Ασία. Το σχέδιο εξαγωγών καθαρών πετρελαϊκών προϊόντων για τον Οκτώβριο ήταν περίπου 500.000 μετρικούς τόνους χαμηλότερο από εκείνο του Σεπτεμβρίου, ενώ οι όγκοι εξαγωγών ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών για τον Νοέμβριο παραμένουν ασαφείς», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Abhishek Kumar, ανώτερος αναλυτής της αγοράς πετρελαίου στην Sparta Commodities.
«Πρόσθετα φορτία από την Κίνα θα μπορούσαν να χαλαρώσουν τις ισορροπίες στην ασιατική αγορά, ωστόσο απαιτείται μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις εγκρίσεις και τις πραγματικές φορτώσεις».
Όσον αφορά την παγκόσμια προσφορά, η κρίση είναι πιθανό να παραταθεί έως τα μέσα του 2027, σύμφωνα με προειδοποιήσεις επενδυτικών τραπεζών και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Οι παγκόσμιες θαλάσσιες εξαγωγές γκαζοΐλ και ντίζελ έχουν συρρικνωθεί απότομα από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ανέφερε ο IEA στην τελευταία του έκθεση για την αγορά πετρελαίου, τον Οκτώβριο.
Η μειωμένη παραγωγή των διυλιστηρίων περιόρισε τις εξαγωγές σε μέσο όρο 4,7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, επίπεδο κατά 10% χαμηλότερο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, δηλαδή κατά 700.000 βαρέλια ημερησίως, σημείωσε ο οργανισμός.
Ακόμη και αν η παραγωγή των διυλιστηρίων αυξηθεί στις αρχές του επόμενου έτους, το ισοζύγιο της αγοράς ντίζελ και γκαζοΐλ «θα παραμείνει περιορισμένο έως και το 2027 και θα εξαρτηθεί από την ανάκαμψη της προσφοράς πετρελαϊκών προϊόντων από τη Μέση Ανατολή», ανέφερε ο IEA.
«Σε αντίθετη περίπτωση, ενδέχεται να απαιτηθούν περαιτέρω μειώσεις της ζήτησης, καθώς και η αποδοχή του υψηλού οικονομικού κόστους που αυτές θα συνεπάγονται, προκειμένου να εξισορροπηθούν οι αγορές».
Οι παγκόσμιες αγορές καυσίμων αναμένεται να παραμείνουν σε συνθήκες περιορισμένης προσφοράς τουλάχιστον έως τα μέσα του επόμενου έτους, καθώς κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2027 προβλέπονται ασυνήθιστα εκτεταμένες προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης, τις οποίες τα διυλιστήρια έχουν αναβάλει από φέτος, ανέφερε τον περασμένο μήνα η Morgan Stanley.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Morgan Stanley, η αναμενόμενη μείωση της αξιοποίησης της διυλιστικής δυναμικότητας κατά το δεύτερο τρίμηνο του επόμενου έτους θα είναι δυόμισι φορές μεγαλύτερη από τη συνήθη δυναμικότητα που τίθεται εκτός λειτουργίας παγκοσμίως λόγω των ανοιξιάτικων εργασιών συντήρησης και θα υπερβαίνει τη δυναμικότητα που βρίσκεται σήμερα εκτός λειτουργίας στη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία.
