Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εκτίναξαν τις τιμές του πετρελαίου, καθώς έφτασε σε υψηλότερα επίπεδα από το 2022, έπειτα από πληροφορίες ότι ο αμερικανικός στρατός ετοιμάζεται να ενημερώσει τον Ντόναλντ Τραμπ για νέα σχέδια πιθανής δράσης στον πόλεμο με το Ιράν.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (US Central Command) έχει καταρτίσει σχέδιο για ένα κύμα «σύντομων και ισχυρών» πληγμάτων κατά του Ιράν, με στόχο να σπάσει το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios.
Το πετρέλαιο τύπου Brent κατέγραψε άνοδο σχεδόν 7%, ξεπερνώντας τα 126 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν μέσα στην εβδομάδα, καθώς οι ειρηνευτικές συνομιλίες φαίνεται να έχουν παγώσει, με τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό των Στενών του Ορμούζ να παραμένει ουσιαστικά κλειστή.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, το προτεινόμενο κύμα επιθέσεων αναμένεται να περιλαμβάνει στόχους υποδομών. Ένα ακόμα σχέδιο επικεντρώνεται στην κατάληψη μέρους των Στενών του Ορμούζ, ώστε να καταστεί δυνατή η επαναλειτουργία τους για την εμπορική ναυτιλία, κάτι που ενδέχεται να απαιτήσει και την παρουσία στρατευμάτων στο έδαφος.
Παράλληλα, το αμερικανικό αργό πετρέλαιο West Texas Intermediate σημείωσε επίσης άνοδο, καταγράφοντας αύξηση 2,3% και φτάνοντας περίπου τα 109 δολάρια το βαρέλι. Το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent για παράδοση τον Ιούνιο λήγει την Πέμπτη, ενώ το πιο ενεργό συμβόλαιο για τον Ιούλιο κατέγραψε άνοδο περίπου 2%, φτάνοντας τα 113 δολάρια στις πρωινές συναλλαγές στην Ασία.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αποτελούν συμφωνίες αγοράς ή πώλησης ενός περιουσιακού στοιχείου σε προκαθορισμένη ημερομηνία. Οι έμποροι πετρελαίου αντέδρασαν άμεσα στο ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης στον Περσικό Κόλπο, όπως ανέφερε ο καθηγητής οικονομικών Γέοου Χουί Τσούα από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Νανγιάνγκ, επισημαίνοντας ότι ακόμα και μια μικρή πιθανότητα κλιμάκωσης θα μπορούσε να έχει «δυσανάλογες επιπτώσεις» στην παγκόσμια ενεργειακή προσφορά.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι θα διατηρήσουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών για όσο διάστημα η Τεχεράνη συνεχίζει να απειλεί πλοία που επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας σοβαρή διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές μεταφορές. Από την πλευρά του, το Ιράν αντέδρασε στα αμερικανοϊσραηλινά αεροπορικά πλήγματα απειλώντας να επιτεθεί σε πλοία που διέρχονται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας.
«Το μεγάλο ερώτημα για μένα είναι πόσο μπορεί η κυβέρνηση Τραμπ να αντέξει την οικονομική πίεση», δήλωσε ο Γουίλ Γουόκερ-Άρνοτ, διαχειριστής επενδύσεων στη Raymond James, στο πρόγραμμα Today του BBC, προσθέτοντας ότι «οι πολίτες αρχίζουν πραγματικά να ανησυχούν για τις πληθωριστικές επιπτώσεις που προκύπτουν από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου».
Αποχωρεί το USS «Τζέραλντ Ρ. Φορντ»
Την ίδια ώρα το αεροπλανοφόρο USS «Τζέραλντ Ρ. Φορντ» αναμένεται να αποχωρήσει από τη Μέση Ανατολή και να ξεκινήσει τις επόμενες ημέρες το ταξίδι επιστροφής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με πολλούς Αμερικανούς αξιωματούχους. Η εξέλιξη αυτή ίσως αποτελεί ανακούφιση για περίπου 4.500 ναύτες που έχουν αναπτυχθεί για διάστημα 10 μηνών, αλλά ταυτόχρονα συνιστά απώλεια σημαντικής στρατιωτικής ισχύος, την ώρα που οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν παραμένουν στάσιμες.
Το «Τζέραλντ Ρ. Φορντ» είναι ένα από τα τρία αεροπλανοφόρα που βρίσκονται στην περιοχή, μαζί με τα USS «Τζορτζ Μπους» και USS «Αβραάμ Λίνκολν», στο πλαίσιο των εχθροπραξιών με το Ιράν. Ενώ το «Φορντ» επιχειρεί στην Ερυθρά Θάλασσα, τα «Λίνκολν» και «Μπους» δραστηριοποιούνται στην Αραβική Θάλασσα, με αποστολή την επιβολή του αμερικανικού αποκλεισμού σε πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο ή αγαθά από ιρανικά λιμάνια.
Δεν έχει γίνει σαφές πότε ακριβώς θα αποχωρήσει το «Φορντ» από τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την Washinghton Post. Σύμφωνα με έναν αξιωματούχο, εκτιμάται ότι θα επιστρέψει στη βάση του στη Βιρτζίνια περίπου στα μέσα Μαΐου.
Μέχρι την Τετάρτη, το «Τζέραλντ Ρ. Φορντ» είχε συμπληρώσει 309 ημέρες αποστολής, καταγράφοντας ρεκόρ ως το αμερικανικό αεροπλανοφόρο με τη μεγαλύτερη παραμονή στη θάλασσα στη σύγχρονη εποχή. Η παρατεταμένη αυτή ανάπτυξη έχει επιβαρύνει το πλοίο, το οποίο υπέστη ζημιές από πυρκαγιά σε χώρο πλυντηρίων που τραυμάτισε μέλη του πληρώματος, ενώ έχουν παρουσιαστεί επανειλημμένα προβλήματα στα συστήματα υγιεινής. Με την επιστροφή του στο λιμάνι, αναμένεται να υποβληθεί σε εκτεταμένες εργασίες συντήρησης και επισκευών.
Το θέμα της παρατεταμένης αποστολής τέθηκε και σε ακρόαση του Κογκρέσου την Τετάρτη, όπου αρκετοί νομοθέτες εξέφρασαν ανησυχίες και έθεσαν ερωτήματα στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ σχετικά με το κόστος για το πλοίο και το πλήρωμα. Τόνισαν ότι η παραμονή του «Φορντ» στη θάλασσα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα θα επηρεάσει όχι μόνο τη μελλοντική διαθεσιμότητά του, αλλά και την ετοιμότητα άλλων πολεμικών πλοίων, καθώς τα ναυπηγεία που αναλαμβάνουν τη συντήρησή τους διαθέτουν περιορισμένη δυναμικότητα.
«Ανησυχώ για το USS Φορντ», δήλωσε ο βουλευτής, Γκιλ Σισνέρος, από την Καλιφόρνια. «Τι συμβιβασμούς κάνουμε;». Από την πλευρά του, ο Πιτ Χέγκσεθ ανέφερε ότι η απόφαση για την παράταση της αποστολής προέκυψε ύστερα από μια δύσκολη διαδικασία λήψης αποφάσεων, σε συνεργασία με το Ναυτικό.
Σημειώνεται ότι οι συνήθεις αποστολές αεροπλανοφόρων διαρκούν έξι ή επτά μήνες, προκειμένου να τηρούνται τα προγράμματα συντήρησης.
Το «Τζέραλντ Ρ. Φορντ», το νεότερο αεροπλανοφόρο του αμερικανικού Ναυτικού, απέπλευσε από τη Ναυτική Βάση Νόρφολκ στις 24 Ιουνίου με προορισμό την Ευρώπη. Στη συνέχεια, κατόπιν εντολής της κυβέρνησης Τραμπ, επέστρεψε στον Ατλαντικό και κατευθύνθηκε προς την Καραϊβική, όπου συνέδραμε στον αποκλεισμό των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας και στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο.
Η αποστολή του παρατάθηκε εκ νέου και το αεροπλανοφόρο στάλθηκε στη Μέση Ανατολή για να υποστηρίξει τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Το αμερικανικό Ναυτικό έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο τόσο στις επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα όσο και σε εκείνες κατά του Ιράν, αναπτύσσοντας περισσότερα από δώδεκα πολεμικά πλοία στις δύο περιοχές. Στην Αραβική Θάλασσα, το Ναυτικό έχει αναχαιτίσει 39 πλοία, σε ορισμένες περιπτώσεις πραγματοποιώντας επιβίβαση και κατάσχεση, προκειμένου να αποτρέψει τη μεταφορά πετρελαίου ή φορτίων που ωφελούν το Ιράν. Την Τρίτη, αμερικανικές δυνάμεις επιβιβάστηκαν σε ακόμα ένα πλοίο, το M/V «Blue Star», και το άφησαν να συνεχίσει την πορεία του μετά από επιθεώρηση.
Ο ναυτικός αποκλεισμός αποτελεί σήμερα τη βασική μορφή στρατιωτικής πίεσης που ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να αναγκάσει την Τεχεράνη να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ και να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
