Ανεξαρτήτως του αν θα επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες, το θέμα είναι ότι η ώρα της αλήθειας πλησιάζει, όπως δείχνει και το κλείδωμα των ημερομηνιών κατά τις οποίες το σουηδικό γεωτρύπανο Stena Drill Max θα «χτυπήσει» τον στόχο «Ασωπό 1», με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου να τις οριοθετεί στο διάστημα 14 - 17 Φεβρουαρίου 2027.
Κατ’ επέκταση και με δεδομένο ότι η γεώτρηση θα διαρκέσει περίπου 60 ημέρες, (21-27 Απριλίου 2027 η εκτιμώμενη ολοκλήρωση, με βάση το πλάνο της Energean, που είναι και ο operator της κοινοπραξίας), τέτοια εποχή του χρόνου θα έχουμε πιθανώς μια πρώτη απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο η Ελλάδα θα μπει στο χάρτη των χωρών με παραγωγή υδρογονανθράκων.
Στο κατά πόσο δηλαδή υπάρχει πράγματι στο ΒΔ Ιόνιο ένα κοίτασμα φυσικού αερίου περίπου 9,5 τρισ. κυβικών ποδιών, όπως έχουν μέχρι τώρα δείξει τα 3D σεισμικά στο συγκεκριμένο στόχο, δηλαδή 270 δισ. κυβικών μέτρων, μέγεθος που για να γίνει κατανοητό αρκεί να αναφερθεί ότι η σημερινή κατανάλωση της Ελλάδας δεν ξεπερνά τα 6-7 δισ. κυβικά μέτρα το χρόνο.
Στην ακτινογραφία της επικείμενης γεώτρησης αλλά και στα ρίσκα που συνοδεύουν κάθε παρόμοια προσπάθεια διεθνώς αναφέρθηκε χθες ο κ. Μαθιός Ρήγας CEO της Energean, διαχειριστή της κοινοπραξίας με την ExxonMobil και την HELLENiQ Energy, η οποία στο θετικό σενάριο θα προσθέσει στις μέχρι τώρα ανακαλύψεις της, όλες εκτός συνόρων, με συνολική περυσινή παραγωγή 154.000 βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου, και τη πρώτη ελληνική.
«Οι πιθανότητες επιτυχίας της γεώτρησης ανέρχονται στο 16%, ποσοστό ωστόσο που θεωρείται καλή πιθανότητα για έργα αυτού του τύπου και γι’ αυτό και η ExxonMobil έκρινε τα δεδομένα και μπήκε στη κοινοπραξία. Ρίσκο υπάρχει, αλλά αυτό το παίρνουμε εμείς, όχι το ελληνικό κράτος, όχι οι έλληνες πολίτες», ανέφερε ο επικεφαλής της εταιρείας, φέρνοντας παράλληλα παραδείγματα από τη διεθνή εμπειρία. Τέτοιο είναι αυτό του Ισραήλ όπου μετά από μια σειρά αρχικών απογοητευτικών προσπαθειών, η ανακάλυψη του κοιτάσματος Λεβιάθαν άλλαξε ριζικά την ενεργειακή εικόνα της χώρας.
Πάνω στην ΑΟΖ με Ιταλία ο στόχος
Στη περίπτωση ωστόσο της γεωλογικής δομής του ΒΔ Ιονίου υπάρχει και μια διάσταση που δεν έχει αναδειχθεί αρκετά. Αφορά το γεγονός ότι ο στόχος «Ασωπός 1» βρίσκεται σχεδόν πάνω στη γραμμή της ΑΟΖ της Ιταλίας, όπως δείχνει και ο παρακάτω χάρτης.
Συγκεκριμένα, το αριστερό όριο του «μπλοκ 2», εντός του οποίου έχει εντοπιστεί ο στόχος, εφάπτεται της ιταλικής ΑΟΖ, ενώ σημαντικό μέρος της δομής, όπως αυτή έχει διαπιστωθεί μετά από τις 3D σεισμικές έρευνες, επεκτείνεται στην Ιταλία.
Αυτός είναι και ο λόγος που η Energean έχει υποβάλει αίτημα, για λογαριασμό της κοινοπραξίας, στις αρμόδιες ιταλικές αρχές να της παραχωρηθεί η αντίστοιχη περιοχή (το μικρότερο κόκκινο πολύγωνο, όπως αποτυπώνεται στα αριστερά του χάρτη), χωρίς ακόμη να έχει υπάρξει απάντηση.
Αν και μια τέτοια συζήτηση είναι ακόμη πολύ πρόωρη, καθώς προέχει η έρευνα στο «μπλοκ 2», εντούτοις στο σενάριο που υπάρξει ανακάλυψη στην ελληνική πλευρά και συμβεί κάτι αντίστοιχο και στην ιταλική, η διεθνής πρακτική προβλέπει τη συνεκμετάλλευση.
Αυτό σημαίνει ότι τα δύο μέρη έρχονται σε μεταξύ τους συμφωνία για να καταλήξουν στο πως θα γίνει ο καταμερισμός, σενάριο που ναι μεν δεν είναι της ώρας, ωστόσο δεν είναι καθόλου απίθανο να συμβεί.
Η ακτινογραφία της γεώτρησης
Στο δια ταύτα της υπόθεσης, οι πρώτες απαντήσεις στο βασικό ερώτημα για το αν η Ελλάδα θα μπει στο χάρτη των χωρών με εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα, θα δοθεί σε 300 περίπου μέρες από τώρα, όπως είπε χθες ο υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου.
«Είναι μια ιστορική στιγμή, γιατί από σήμερα μετράμε σε μήνες, σε μέρες, μετράμε αντίστροφα μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου 2027», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Βήμα σε μια μαραθώνια κούρσα», χαρακτήρισε τη χθεσινή ημέρα ο επικεφαλής της HelleniQ Energy Ανδρέας Σιάμισιης, λέγοντας ότι οι ExxonMobil και Chevron (με τις οποίες ο όμιλος είναι εταίρος σε όλες τις ελληνικές παραχωρήσεις), είναι εταιρείες που μπορούν να προσθέσουν πάρα πολύ μεγάλη αξία στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα έκανε ειδική μνεία στη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας και στον γεωπολιτικό παράγοντα.
Το γεωπολιτικό άλλωστε στίγμα ήταν χθες πασιφανές, καθώς πέραν των επικεφαλής της Energean, Μαθιού Ρήγα, της HelleniQ Energy, Ανδρέα Σιάμισιη και της Stena Drilling, Ερικ Ρονσμπεργκ - ο αντιπρόεδρος της ExxonMobil, Τζον Αρντιλ έστειλε βιντεοσκοπημένο μήνυμα - το παρών στη τελετή έδωσαν οι Πρέσβεις των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοιλ και της Σουηδίας, Χακαν Εμσγκαρντ.
Ακτινογραφώντας τα βασικά στοιχεία γύρω από τη γεώτρηση, η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι:
- Η έναρξη της γεωτρήσης το Φλεβάρη του 2027 προυποθέτει μια σειρά από βήματα : Μέσα στον Απρίλιο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η λεγόμενη Περιβαλλοντική Μελέτη Βάσης (Enviromental Basic Survey) και μέχρι τις 15 Ιουνίου υπολογίζεται ότι θα έχει κατατεθεί στο υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, προκειμένου αυτή να έχει εγκριθεί μέχρι τις 15 Νοεμβρίου.
- Το γεωτρύπανο Stena Drill Max θα φτάσει σε μέγιστο βάθος 4.622 μέτρων. Δηλαδή σε 840 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και γύρω στα 4 χλμ κάτω από τον πυθμένα.
- Η διάρκεια της γεώτρησης θα είναι 60 ημέρες (Φεβρουάριος- Απρίλιος 2027), στη πλωτή πλατφόρμα θα απασχοληθούν 150-180 άτομα, ενώ το κόστος κυμαίνεται στα 60-70 εκατ ευρώ.
- Η γεωλογική δομή έχει έκταση όσο περίπου όλη η… Αττική. Τα 3D σεισμικά δεδομένα που έχουν προηγηθεί στο στόχο δείχνουν ισχυρές ενδείξεις παρουσίας αερίου σε μια γεωλογική επιφάνεια 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, εφάμιλη σε έκταση όσο περίπου ολόκληρο το Λεκανοπέδιο.
- Ο Ασωπός ανήκει σε μια μέχρι σήμερα ανεξερεύνητη γεωλογική ζώνη, την λεγόμενη προ-Απούλια.
- Το βασικό γεωλογικό ρίσκο αφορά στο αν η μετανάστευση των υδρογονανθράκων έγινε πριν η μετά τη δημιουργία της γεωλογικής δομής ώστε να «παγιδευτούν» στο κοίτασμα.
- Μόνο από τη πρώτη γεώτρηση τα οφέλη για τη τοπική και εθνική οικονομία υπολογίζονται σε 12 εκατομμύρια ευρώ επενδύσεων. Το όφελος για την ελληνική οικονομία και τις ελληνικές επιχειρήσεις επεκτείνεται σε όλη την αλυσίδα, (λιμάνια, αεροδρόμια, μεταφορές, logistics, τεχνογνωσία).
- Στο καλό σενάριο, της εξεύρεσης κοιτάσματος, η ανάπτυξη μπορεί να γίνει μέσω πλωτής μονάδας παραγωγής, αντίστοιχης με το FPSO της Energean στο Ισραήλ. Πιθανώς να υπάρξουν συνέργειες με το έργο Poseidon και τον αγωγό TAP.
- Η έναρξη της παραγωγής θα μπορούσε να ξεκινήσει σε περίπου 3,5 έως 4 χρόνια από τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης.
- Η εκτιμώμενη επένδυση υπολογίζεται σε πάνω από 5 δισ ευρώ σε περίπτωση επιτυχούς αποτελέσματος, κάτι που θα απαιτήσει σειρά επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων.
