Ισχυρούς κραδασμούς και στον τομέα των μεταφορών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έχουν ήδη αρχίσει να προκαλούν η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και η de facto διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με ανάλυση της Poten & Partners, η κατάσταση αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο τόσο στις ενεργειακές ροές όσο και στη ζήτηση για πλοία LNG carriers, ενώ δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας για την παγκόσμια ναυτιλία.
Παράλληλα, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν οι εξαγωγές LNG του Κατάρ δεν αποκατασταθούν σύντομα, οι παγκόσμιες ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου ενδέχεται να μειωθούν έως και 10%, καθώς τα περισσότερα έργα υγροποίησης διεθνώς λειτουργούν ήδη πολύ κοντά στη μέγιστη δυναμικότητά τους.
Όπως τονίζεται, η κρίση κλιμακώθηκε μετά από επιθέσεις με drones στο Ras Laffan Industrial City στο Κατάρ, μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις εξαγωγής LNG στον κόσμο.
Μετά τα πλήγματα, η QatarEnergy ανέστειλε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου και συναφών προϊόντων, ενεργοποιώντας ρήτρες «force majeure» (ανωτέρας βίας) προς τους πελάτες της.
Η εγκατάσταση Ras Laffan εξυπηρετεί περίπου 90 φορτία LNG κάθε μήνα, δηλαδή περίπου τρία φορτία ημερησίως, τα οποία μεταφέρονται από σχεδόν 120 πλοία LNG carriers.
Σημειώνεται ότι το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν βασικούς προμηθευτές της παγκόσμιας αγοράς LNG, καλύπτοντας πάνω από το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών.
Μόνο το Κατάρ εξήγαγε περίπου 83 εκατ. τόνους LNG το 2025, ενώ τα ΗΑΕ πρόσθεσαν περίπου 5 εκατ. τόνους. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποσοτήτων κατευθύνεται προς την Ασία, με περίπου το 85% των εξαγωγών να προορίζεται για αγορές του Ειρηνικού, όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Παράλληλα, βάσει της ανάλυσης, η ένταση στην περιοχή επηρεάζει και άλλες ενεργειακές ροές. Το Ισραήλ ανέστειλε την υπεράκτια παραγωγή φυσικού αερίου, γεγονός που επηρεάζει τις εξαγωγές προς γειτονικές χώρες όπως η Αίγυπτος και η Ιορδανία.
Η διαταραχή αυτή ήδη προκαλεί αντιδράσεις στην αγορά, με την Αίγυπτο να αναζητά φορτία LNG στη spot αγορά για να καλύψει τις ανάγκες της.
Επιπτώσεις
Με δεδομένη τη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ -η οποία δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα, αλλά η πλειονότητα των πλοιοκτητών αποφεύγει τη διέλευση από την περιοχή-, η κυκλοφορία πλοίων LNG έχει ουσιαστικά παγώσει, με τα πλοία να παραμένουν αγκυροβολημένα εκατέρωθεν του περάσματος.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, από τις 28 Φεβρουαρίου δεν έχουν καταγραφεί διελεύσεις LNG carriers μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ταυτόχρονα, περίπου 17 πλοία LNG βρίσκονται αυτή τη στιγμή εντός του Περσικού Κόλπου, περιμένοντας να ξεκαθαρίσει η κατάσταση πριν κινηθούν προς τους προορισμούς τους.
Η ένταση αυτή επηρεάζει ήδη τις τιμές ενέργειας. Τα διεθνή benchmarks LNG, όπως το ευρωπαϊκό TTF και το ασιατικό JKM, σημείωσαν άνοδο περίπου 40%, ξεπερνώντας τα 15 δολάρια ανά mmbtu, ενώ η τιμή του πετρελαίου brent αυξήθηκε κατά περίπου 12%, φτάνοντας τα 81 δολάρια το βαρέλι.
Ναυλαγορά
Εάν οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο περιοριστούν, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να λειτουργήσουν ως βασικός εναλλακτικός προμηθευτής LNG για την Ασία.
Ωστόσο, αυτό θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις ναυτιλιακές αποστάσεις και στα μεταφορικά κόστη. Για παράδειγμα, η απόσταση μεταφοράς LNG από τις ΗΠΑ προς την Άπω Ανατολή είναι περίπου 1,5 φορά μεγαλύτερη από την αντίστοιχη διαδρομή από το Κατάρ.
Επιπλέον, λόγω της συμφόρησης στη Διώρυγα του Παναμά, αρκετές μεταφορές ενδέχεται να πραγματοποιούνται μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τη διάρκεια των ταξιδιών.
Αυτή η εξέλιξη δημιουργεί σημαντική αύξηση στη ζήτηση μεταφορικής ικανότητας σε όρους τονο-μιλίων, κάτι που μπορεί να ενισχύσει τα ναύλα για LNG carriers.
Ωστόσο, οι αναλυτές σημειώνουν ότι η συνολική ζήτηση ενδέχεται να επηρεαστεί αρνητικά εάν η παραγωγή LNG από το Κατάρ παραμείνει περιορισμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η Poten & Partners εκτιμά ότι η άνοδος των τιμών LNG δημιουργεί περιθώριο για σημαντική αύξηση των ναύλων.
Με βάση οικονομικές προσομοιώσεις, εάν οι τιμές LNG φτάσουν ή ξεπεράσουν τα 20 δολάρια ανά mmbtu, οι ναυλώσεις για σύγχρονα LNG carriers θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 300.000 δολάρια την ημέρα.
Στην περίπτωση τιμών γύρω στα 15 δολάρια ανά mmbtu, τα ημερήσια ναύλα θα μπορούσαν θεωρητικά να φτάσουν περίπου έως τα 400.000 δολάρια για τα πιο σύγχρονα πλοία τύπου twostroke, ενώ για τα παλαιότερα TFDE πλοία το όριο εκτιμάται γύρω στα 250.000 δολάρια.
Παρά τη δυναμική αυτή, η αγορά LNG shipping εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό αριθμό πλοίων που δεν χρησιμοποιούνται πλήρως.
Η Poten & Partners εκτιμά ότι περίπου 40 LNG carriers παραμένουν διαθέσιμα για νέες ναυλώσεις, ενώ μέσα στο 2026 αναμένεται να παραδοθούν σχεδόν 80 νέα πλοία.
Επιπλέον, το ίδιο το Κατάρ διαθέτει στόλο 118 πλοίων LNG carriers, ενώ άλλα 22 βρίσκονται υπό κατασκευή.
Εάν η παραγωγή παραμείνει περιορισμένη, μέρος αυτών των πλοίων θα μπορούσε να προσφερθεί στη ναυλαγορά.
Επιφυλάξεις για τον μηχανισμό αντασφάλισης που σχεδιάζουν οι ΗΠΑ
Εκατοντάδες πλοία παραμένουν σε αναμονή στον Περσικό Κόλπο, καθώς η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή προκαλεί αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές.
Την ίδια ώρα, στελέχη της αγοράς εκφράζουν επιφυλάξεις στο σχέδιο των ΗΠΑ για τη δημιουργία μηχανισμού αντασφάλισης, ύψους 20 δισ. δολ., αναφορικά με τις διελεύσεις πλοίων.
Στοιχεία της Kpler ανέφεραν ότι έως την περασμένη Παρασκευή περίπου 411 δεξαμενόπλοια βρίσκονταν εγκλωβισμένα στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ενώ στην αναμονή βρίσκονται και containerships και άλλα εμπορικά σκάφη.
Σύμφωνα το υπουργείο Ναυτιλίας, δέκα πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονται αυτή τη στιγμή στον Περσικό, μετά τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ συνολικά στην ευρύτερη περιοχή δραστηριοποιούνται 172 πλοία ελληνικών συμφερόντων, στα οποία υπηρετούν περίπου 90 Έλληνες ναυτικοί.
Στο μεταξύ, πετρελαϊκή εγκατάσταση κοντά σε δεξαμενόπλοιο που ήταν αγκυροβολημένο στο λιμάνι Τζουμπάιλ της Σαουδικής Αραβίας φαίνεται ότι επλήγη από drone και όχι το ίδιο το πλοίο Louis P, όπως είχε αρχικά αναφερθεί σε αναρτήσεις που συνδέονται με το Ιράν.
Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου Diaplous, το δεξαμενόπλοιο δεν υπέστη πλήγμα, ενώ εκτιμάται ότι το μη επανδρωμένο αεροσκάφος στόχευσε πετρελαϊκή εγκατάσταση στην ευρύτερη περιοχή του λιμένα.
Από την πλευρά της και η United Kingdom Maritime Trade Operations ανέφερε ότι έλαβε αναφορές από τρίτους για επίθεση με drone στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να κατονομάζεται συγκεκριμένο πλοίο.
Για λόγους ασφαλείας η πλειονότητα του πληρώματος απομακρύνθηκε, ενώ μικρή ομάδα παρέμεινε στο πλοίο, με όλους να είναι ασφαλείς.
Προβληματισμός
Στο μεταξύ, σκεπτικισμό προκαλεί στη ναυτιλιακή αγορά το σχέδιο της αμερικανικής κυβέρνησης για τη δημιουργία μηχανισμού αντασφάλισης ύψους έως 20 δισ. δολ, με στόχο να επιτραπεί η συνέχιση της ναυσιπλοΐας μέσω των
Στενών του Ορμούζ.
Αναλυτές της J.P. Morgan εκτίμησαν ότι τα εκατοντάδες δεξαμενόπλοια που έχουν εγκλωβιστεί θα χρειαστούν ασφαλιστική κάλυψη για ρύπανση, διάσωση, κύτος και αστική ευθύνη σε περίπτωση ολικής απώλειας, συνολικού ύψους περίπου 352 δισ. δολ. – ποσό που οι ιδιωτικές αγορές δεν μπορούν να καλύψουν.
Παράλληλα, ο επικεφαλής πολιτικής της Wolfe Research (αμερικανική εταιρεία χρηματοοικονομικής ανάλυσης και επενδυτικής έρευνας), Tobin Marcus, εκφράζει αμφιβολίες για το αν η αντασφαλιστική διευκόλυνση των 20 δισ. δολαρίων θα είναι επαρκής για να καθησυχάσει τις ασφαλιστικές εταιρείες, επισημαίνοντας ότι παραμένουν σημαντικά ζητήματα ασφάλειας πληρωμάτων, προστασίας πλοίων και κινδύνου φήμης για τις εταιρείες.
Η αμερικανική εταιρεία Χρηματοδότησης και Ανάπτυξης (DFC) που ανακοίνωσε το συγκεκριμένο σχέδιο, ανέφερε ότι περισσότερες λεπτομέρειες για την επιλεξιμότητα και τους όρους του προγράμματος θα δοθούν το επόμενο διάστημα.
