Περισσότερα από 12 εκατ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου είχαν περικοπεί από την παραγωγή αργού και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή, σε διάστημα λίγο περισσότερο από μια εβδομάδα από την επίθεση των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, που οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με ανάλυση της Rystad Energy, οι όγκοι αυτοί αντιστοιχούν στο 7% της παγκόσμιας ζήτησης υγρών καυσίμων, με τη μείωση στο πετρέλαιο να αντιστοιχεί σε 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από τις παραπάνω ποσότητες.
Το Ιράν έχει πληγεί περισσότερο, χάνοντας περισσότερο από το 60% της παραγωγικής του ικανότητας πριν από την έναρξη των επιθέσεων.
Μάλιστα όπως προκύπτει από την ανάλυση, στο χειρότερο σενάριο η παραγωγή αργού στην περιοχή θα μπορούσε να καταρρεύσει σε περίπου 6 εκατ. bpd την ημέρα, δηλαδή μια πτώση 70%.
Ειδικότερα, από τα 21 εκατ. bpd που παρήγαγε η Μέση Ανατολή, εξαιρουμένου του Ιράν, υποχώρησε στα 14 bpd, σε μια μείωση 33%. Ωστόσο ούτε αυτές οι ποσότητες είναι εξασφαλισμένες.
Αρχικά διότι η προσφορά διατρέχει σοβαρό κίνδυνο περαιτέρω μείωσης. Τα κοιτάσματα του Κουβέιτ και του Ιράκ αντιπροσωπεύουν περίπου 1,5 εκατ. bpd, παραγωγή που παρέμεινε ενεργή μόνο επειδή οι εγχώριες ανάγκες σε πρώτες ύλες για τα διυλιστήρια αποτελούν ένα προσωρινό ελάχιστο όριο. Τα διυλιστήρια του Κουβέιτ έχουν συνολική δυναμικότητα 1,42 εκατ. bpd, αλλά η εγχώρια ζήτηση απορροφά μόνο 360.000 bpd, και χωρίς διαδρομές εξαγωγής, οι αποθήκες πετρελαϊκών προϊόντων γεμίζουν επίσης γρήγορα, ακόμη και με μειωμένους ρυθμούς διακίνησης. Όταν αυτές οι δεξαμενές γεμίσουν, η παραγωγή θα πρέπει να μειωθεί περαιτέρω, και μαζί με αυτήν, η προσφορά αργού που απαιτείται για την τροφοδοσία τους.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά στον εφοδιασμό από παρακαμπτήριες οδούς, περίπου 6,5 εκατ. bpd, η οποία μπορεί να συνεχίσει να φτάνει στις εξαγωγικές αγορές μόνο μέσω του αγωγού ADCOP των ΗΑΕ προς τη Φουτζάιρα και του αγωγού Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας προς το Γιανμπού. Η συγκεκριμένη προσφορά μεταφέρεται φυσικά από τις 13 Μαρτίου, αλλά διακινείται μέσω υποδομών που έχουν ήδη υποστεί επιθέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Φουτζάιρα, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί στη χωρητικότητα φόρτωσης και στη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων.
Στη Σαουδική Αραβία, οι επιπτώσεις στις ποιότητες είναι εξίσου σημαντικές με τη μείωση του όγκου. Οι ποιότητες Arab Heavy και Arab Medium αντιπροσωπεύουν από μόνες τους τη συντριπτική πλειοψηφία των 2,2 εκατ. bpd που έχουν τεθεί εκτός αγοράς.
Τα διυλιστήρια που δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα ελαφρύτερα είδη πετρελαίου χωρίς να υποστούν απώλειες στην παραγωγική τους ικανότητα, ανταγωνίζονται πλέον για βαριά είδη πετρελαίου από μακρινές αποστάσεις, όπως από την Αμερική και τη Δυτική Αφρική – προσθέτοντας έτσι κόστος μεταφοράς, χρόνο παράδοσης και αβεβαιότητα όσον αφορά τις πρώτες ύλες σε μια αγορά που ήδη βρίσκεται υπό πίεση.
Επιπλέον, εάν το ιρανικό πετρέλαιο αποσυρθεί από την αγορά λόγω των συνεχιζόμενων επιθέσεων κατά των υποδομών πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας, τα ιδανικά υποκατάστατά του, το Arab Heavy και το Arab Medium, δεν θα αποτελούν πλέον επιλογή.
