Τις εξελίξεις, η ταχύτητα των οποίων επηρεάζει άμεσα και τις δικές τους επενδύσεις, παρακολουθούν όλες οι βιομηχανίες που δρομολογούν έργα στην αλυσίδα της δέσμευσης CO2, δηλαδή οι δύο τσιμεντοβιομηχανίες (Τιτάνας, Ηρακλής), τα δύο διυλιστήρια (Motor Oil και Helleniq Energy), καθώς επίσης ο ΔΕΣΦΑ με έργο μεταφοράς των παραπάνω ποσοτήτων σε ειδική μονάδα υγροποίησης στη Ρεβυθούσα, τα οποία μαζί με το Πρίνο, αθροίζουν το εντυπωσιακό νούμερο των 4 δισ ευρώ.
Την επιλογή της EnEarth να τρέξει τις διαδικασίες αναδεικνύει και η απόφαση να βάλει μπροστά και τα περιβαλλοντικά της 2ης φάσης του έργου, αυτής που αφορά την αύξηση της δυναμικότητας της υπόγειας αποθήκης στα 2,8 εκατ τόνους CO2 το χρόνο, όπως δείχνουν τα ορόσημα για το πρώτο τρίμηνο.
Συνοψίζονται στο σχετικό timeline της θυγατρικής της Energean, σύμφωνα με το οποίο:
1. Η χορήγηση της άδειας αποθήκευσης από την ΕΔΕΥΕΠ τοποθετείται μέσα στο Φεβρουάριο, όπως έγραψε προ ημερών το Energypress.
2. Η υποβολή του αιτήματος στην ΕΔΕΥΕΠ για την άδεια αποθήκευσης που αφορά τη πλήρη δυναμικότητα (full capacity) του Prinos CO2, ύψους 2,8 εκατ τόνων CO2, αναμένεται μέσα στο 2ο τρίμηνο.
3. Η υποβολή της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στο ΥΠΕΝ για τη πλήρη δυναμικότητα του έργου, τοποθετείται μέσα στο 1ο τρίμηνο.
Τα πάντα δείχνουν ότι το μομέντουμ είναι θετικό και ότι η ώρα του market test πλησιάζει, με βασικό ωστόσο ερωτηματικό κατά πόσο το ΥΠΕΝ θα καταφέρει να τακτοποιήσει εγκαίρως τα ακανθώδη ζητήματα που άφησε ανοικτά το νομοσχέδιο του Νοεμβρίου. Τους κανονισμούς τιμολόγησης, τη κατανομή του capacity του Πρίνου και τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την πραγματοποίηση του market test.
Το πόσο περίπλοκο είναι το εγχείρημα φαίνεται και από τη μετακίνηση των οροσήμων: Η έκδοση των παραπάνω κειμένων που αποτελούν προαπαιτούμενο για το Ταμείο Ανάκαμψης (το έργο του Πρίνου χρηματοδοτείται με 150 εκατ ευρώ από το RRF), είχε αρχικά οριστεί για τις 31 Ιανουαρίου. Τελικά πήρε μετάθεση για τις 15 Φεβρουαρίου, προκειμένου να ενσωματωθούν οι παρεμβάσεις που προέκυψαν από τις συσκέψεις του ΥΠΕΝ, με ΕΔΕΥΕΠ, ΡΑΑΕΥ και αγορά.
Το μείζον φυσικά θέμα αφορά το τρόπο με τον οποίο θα διατεθεί η χωρητικότητα των 2,8 εκατ. τόνων CO2 του Πρίνου στην αγορά, όπου με βάση το θεσμικό πλαίσιο, το 50% θα κατανέμεται ισόποσα στις ενδιαφερόμενες βιομηχανίες, και όχι αναλογικά με βάση τις εκπομπές CO2 που έχουν και οι οποίες ποικίλουν ανά κλάδο και ανά όμιλο. Σε ό,τι αφορά το υπόλοιπο 50%, δηλαδή τα υπόλοιπα 1,4 εκατ τόνων του capacity, αυτά θα διανέμονται μέσω διαγωνισμού.
Κάποιοι παίκτες είχαν χαρακτηρίσει το μοντέλο προβληματικό στη λογική ότι δεν εξασφαλίζει ίδιες τιμές, διαφάνεια και ισότιμη πρόσβαση σε όλους, γι' αυτό και υπήρξε ένα μπαράζ συσκέψεων το τελευταίο διάστημα, υπό τον υφυπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκο Τσάφο και παρ' ότι σε κάποια ζητήματα υπήρξε σύγκλιση, δεν αποκλείεται το θέμα της κατανομής να μείνει ανοικτό προς μελλοντική διευθέτηση.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι αρμόδιες αρχές ΡΑΑΕΥ και ΕΔΕΥΕΠ έχουν αποδεχτεί το αίτημα της αγοράς να ανοίξουν εκ νέου για επεξεργασία οι κανονισμοί τιμολόγησης και κατανομής του capacity όταν εκδοθεί ο Κώδικας για τη Διαχείριση του Πρίνου, όρος που λέγεται ότι συμπεριλήφθηκε ρητά μέσα στα κείμενα (https://energypress.gr/news/se-trohia-sygklisis-energean-emitters-raaey-kai-edeyep-gia-toys-kanonismoys-toy-ccs-poia).
Εφόσον τακτοποιηθούν όλα τα παραπάνω, τότε μέχρι το Μάρτιο είναι πιθανό να τρέξει η προκήρυξη του market test, από τα αποτελέσματα του οποίου και τις πρώτες δεσμευτικές συμφωνίες που θα κλείσει με πελάτες η Energean, θα κριθεί και η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης (FID) που τοποθετείται στα τέλη του 2026.
Η ώρα της γεώτρησης
Σε ό,τι αφορά το προγραμματισμό για τη πρώτη γεώτρηση στο Πρίνο (έως ότου το έργο φτάσει σε πλήρη ανάπτυξη προγραμματίζονται συνολικά 15 γεωτρήσεις), παραμένει ο στόχος για τον Ιούνιο, παρ' ότι η επίτευξή του φαίνεται οριακή.
Σημειωτέον ότι η EnEarth, έχει προκηρύξει εδώ και καιρό το διαγωνισμό για την επιλογή του γεωτρύπανου, ενώ το Δεκέμβρη κατέθεσε τα έγγραφα για τους περιβαλλοντικούς όρους της γεώτρησης που αφορά τη πρώτη φάση του έργου.
Εννοείται ότι το μεγάλο στοίχημα για την νέα αυτή αγορά παραμένει ο ταυτόχρονος χρονισμός των επενδύσεων όλων των κρίκων της αλυσίδας. Οταν για παράδειγμα θα είναι έτοιμη στις αρχές του 2030 η μονάδα δέσμευσης άνθρακα του Ηρακλή («OLYMPUS», Μηλάκι Αλιβερίου), για την οποία ο όμιλος θα πάρει τη τελική επενδυτική απόφαση μέσα στο επόμενο εξάμηνο, θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί και η δεύτερη φάση του project των 1,2 δισ. ευρώ για την αποθήκευση CO2 στον Πρίνο. Εκεί δηλαδή όπου θα μεταφέρεται και θα αποθηκεύεται η ποσότητα του 1 εκατ. τόνων από το Αλιβέρι.
Ο ίδιος χρονισμός ισχύει και για τη ναυπήγηση των πλοίων (για όσες εταιρείες επιλέξουν αυτή τη λύση) με τα οποία θα μεταφέρεται το διοξείδιο του άνθρακα στην υπόγεια κοιλότητα.
