Η πολύ σημαντική διεύρυνση των παραχωρήσεων που μετά και τις υπογραφές με το σχήμα της Chevron καλύπτουν πλέον έκταση ίση με τα 2/3 όλης της επιφάνειας της χώρας, δηλαδή 94.094 τ/ χλμ (επί συνόλου 132.000 τ.χλμ), έχει ως φυσικό επακόλουθο να στρέφουν το βλέμμα στις ελληνικές θάλασσες παγκοσμίας κλάσης παίκτες στις γεωφυσικές έρευνες.
Τέτοια είναι η γνωστή μας από το πρώτο γύρο ερευνών του εθνικού προγράμματος υδρογονανθράκων, της περιόδου 2012-2013 επί υπουργίας Γιάννη Μανιάτη, νορβηγική PGS (έχει πλέον εξαγοραστεί από την ομοεθνή της TGS), με ένα από τα μεγαλύτερα αρχεία υποθαλάσσιων τρισδιάστατων δεδομένων στον κόσμο.
Στην ίδια κατηγορία των πολύ «μεγάλων» εντάσσονται η γαλλική Viridien (CGG), με το μεγαλύτερο στόλο σκαφών γεωλογικής έρευνας στον κόσμο, η πολυεθνική Schlumberger (SLB/WesternGeco) από τους κορυφαίους παίκτες στη παροχή υπηρεσιών σε κοιτάσματα πετρελαίου, καθώς και η επίσης νορβηγική Shearwater GeoService.
Κοινός παρονομαστής για το ενδιαφέρον των παραπάνω παικτών είναι το εκτεταμένο πρόγραμμα γεωτρήσεων άνω του 1 δισ. ευρώ που δρομολογείται για τα επόμενα χρόνια στα εννέα θαλάσσια μπλοκ της χώρας, κυρίως όμως το γεγονός ότι η Ελλάδα θα ήθελε ιδανικά να έχει ερευνητικά σεισμογραφικά πλοία στο πεδίο νοτίως της Κρήτης πριν τα τέλη του 2026.
Σε αυτή τη κατεύθυνση, και παρ’ ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν σε συννενόηση με τη Chevron, η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), έχει ήδη γίνει αποδέκτης των πρώτων κρούσεων, όπως αποκάλυψε προ ημερών ο ίδιος ο επικεφαλής της Αρης Στεφάτος.
«Εχουμε ήδη λάβει ενδιαφέρον από μια από τις δύο μεγαλύτερες εταιρείες σεισμογραφικών στον κόσμο για να ξεκινήσουμε τη διαδικασία. Τους έχουμε πει ότι θέλουμε να ολοκληρώσουμε και τη συνεργασία με τη Chevron για ένα γενικότερο σχεδιασμό, αλλά αυτό δείχνει ότι ο στόχος είναι πολύ συγκεκριμένος και ήδη προετοιμαζόμαστε για την επόμενη μέρα μετά τις υπογραφές», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά μιλώντας σε εκδήλωση του Capital- Forbes.
Στη παρούσα φάση οι συζητήσεις αυτές βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και δύο είναι τα βασικά σενάρια πάνω στο τραπέζι.
- Το πρώτο αφορά το κλασικό μοντέλο, δηλαδή ανάθεση από τη Chevron στην εταιρεία με την οποία συνεργάζεται, της διενέργειας των σεισμογραφικών ερευνών σε όλο το μήκος των 47.000 τ. χλμ των τεσσάρων νέων μπλοκς που της έχουν παραχωρηθεί.
- Το δεύτερο σενάριο προβλέπει επανάληψη του λεγόμενου μοντέλου «multiclient data», που είχε ακολουθήσει το ελληνικό Δημόσιο κατά το πρώτο γύρο παραχωρήσεων (2012-2013). Είναι το μοντέλο κατά το οποίο οι σεισμικές έρευνες (2D ή 3D) χρηματοδοτούνται από γεωφυσικές εταιρείες με δικό τους ρίσκο, προκειμένου μετά να πουλήσουν τα δεδομένα στους ενδιαφερόμενους, που μπορεί να είναι πέραν του ενός.
Τα επόμενα βήματα για τη πρώτη γεώτρηση στο Ιόνιο
Ταυτόχρονα με τα των γεωτρήσεων της Chevron «τρέχουν» και οι διαδικασίες για ένα άλλο οικόπεδο, πολύ πιο ώριμο και από παλαιά χαρτογραφημένο, αυτό του «μπλοκ 2» στο ΒΔ Ιόνιο, το οποίο θα δώσει και τη πρώτη απάντηση για το τι κρύβουν οι ελληνικές θάλασσες. Είναι το μπλοκ όπου ο operator Energean προγραμματίζει ερευνητική γεώτρηση μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027. Στο μπλοκ εκτιμάται ότι υπάρχει δυνητικό κοίτασμα 200 δισ. κυβικών ποδιών και γι' αυτό άλλωστε συνήφθη το Νοέμβριο και η συμφωνία με την ExxonMobil.
Το στοίχημα εξαρτάται από μια σειρά τυπικά κατά κύριο λόγο ορόσημα, που δεν παύουν να θέλουν το χρόνο τους. Το πρώτο αφορά την παράταση της ερευνητικής περιόδου που λήγει στα μέσα Μαρτίου του 2026, το αίτημα για την οποία αναμένεται να υποβληθεί από την Energean προς την ΕΔΕΥΕΠ μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το αίτημα της παράτασης θα αφορά αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, ίσως και πάνω από 2,5 - 3 χρόνια, ώστε να υπάρχει η άνεση να ολοκληρωθεί η διαδικασία και αν χρειαστεί, να γίνει και επιβεβαιωτική γεώτρηση.
Το δεύτερο ορόσημο είναι να εγκρίνει η ΕΔΕΥΕΠ την είσοδο της ExxonMobil στο κοινοπρακτικό σχήμα, η οποία και θα κληθεί να λάβει την απόφαση για την επόμενη φάση, δηλαδή το «drill or drop decision» (ερευνητική γεώτρηση ή επιστροφή του μπλοκ στο Δημόσιο).
Σε ένα παράλληλο επίπεδο, η Energean βρίσκεται στη φάση επιλογής του λιαμνιού για την υποστήριξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων, με την εταιρεία να εξετάζει τόσο αυτό της Πάτρας, που θεωρείται ως το πιο ολοκληρωμένο από άποψη υποδομών, όσο και εκείνο της Ηγουμενίτσας, που είναι το πλησιέστερο στη δομή.
Στη τρέχουσα φάση βρίσκεται σε εξέλιξη ένα tender, όπου κάθε ένας από τους δύο Οργανισμούς Λιμένων υποβάλει στην Energean τη προσφορά του, προκειμένου εκείνη να κρίνει ποια είναι η πιο συμφέρουσα.
