Αυτό είναι, σύμφωνα με πηγές από την κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – Helleniq Energy, ο οδικός χάρτης για την επόμενη ημέρα της γεώτρησης που προγραμματίζεται να ξεκινήσει στις αρχές Απριλίου 2027. Το πρώτο αυτό «τρυπάνι», και η ανάλυση των δεδομένων που θα προκύψουν, εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν περί τις 70 ημέρες. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι έως τον Μάιο ή το αργότερο τον Ιούνιο, θα υπάρχει πλήρης εικόνα για το αποτέλεσμα.
Οι αρχικές ενδείξεις, πάντως, θα προκύψουν πολύ νωρίτερα. Τα γεωτρητικά logs θα δείξουν άμεσα εάν το γεωτρύπανο έχει συναντήσει υδρογονάνθρακες, ενώ από τη γεωτρητική λάσπη και τα δείγματα που φτάνουν στην επιφάνεια θα καταστεί επίσης σαφές εάν πρόκειται για φυσικό αέριο ή πετρέλαιο. Αυτό που θα απαιτήσει μεγαλύτερη επεξεργασία είναι η αποτίμηση του μεγέθους της ανακάλυψης.
Επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις για την οριοθέτηση
Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, η ερευνητική γεώτρηση δεν θα είναι παρά η αφετηρία της επόμενης φάσης. Για να οριοθετηθεί το κοίτασμα και να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα χαρακτηριστικά του, θα απαιτηθούν τέσσερις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις (appraisal wells), σε ισάριθμα διαφορετικά σημεία της γεωλογικής δομής.
Τα appraisal wells δεν μπορούν, ωστόσο, να ακολουθήσουν αμέσως. Θα πρέπει προηγουμένως να εκδοθούν οι αναγκαίες περιβαλλοντικές εγκρίσεις και να δεσμευθούν εκ νέου γεωτρύπανο και εξειδικευμένος εξοπλισμός.
Πηγές από την κοινοπραξία υπολογίζουν ότι η συγκεκριμένη προετοιμασία θα απαιτήσει τουλάχιστον έναν χρόνο. Με βάση αυτό το σενάριο, το πρόγραμμα των επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων τοποθετείται το 2028. Τα αποτελέσματά τους θα είναι αυτά που θα δώσουν την πιο αξιόπιστη εικόνα για το μέγεθος του κοιτάσματος και για το κατά πόσο δικαιολογείται η μετάβαση στη φάση ανάπτυξης.
Αλλαγή operator μετά από ανακάλυψη
Η θετική έκβαση της ερευνητικής γεώτρησης θα επιφέρει όμως και αλλαγή στον επιχειρησιακό έλεγχο της παραχώρησης. Operator σήμερα είναι η Energean, η οποία έχει αναλάβει την προετοιμασία και την εκτέλεση της γεώτρησης στον «Ασωπό 1».
Υπενθυμίζεται ότι με βάση τη μετοχική σύνθεση της κοινοπραξίας, η ExxonMobil συμμετέχει με 60%, η Energean με 30% και η Helleniq Energy με 10%. Η συμφωνία μεταξύ των εταίρων προβλέπει ότι, εφόσον υπάρξει επιτυχής ανακάλυψη, η ExxonMobil θα αναλάβει τον ρόλο του operator.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο αμερικανικός όμιλος θα «τρέξει» τόσο τις τέσσερις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις όσο και την επόμενη φάση ανάπτυξης του κοιτάσματος, εφόσον τα δεδομένα οδηγήσουν σε παραγωγή.
Από τα 60-70 εκατ. στα δισεκατομμύρια
Η αλλαγή αυτή αποτυπώνει και τη μεγάλη διαφορά κλίμακας μεταξύ exploration και development. Το κόστος της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης εκτιμάται σε περίπου 60-70 εκατ. ευρώ, μαζί με το γεωτρύπανο, τις υπηρεσίες και τις υποστηρικτικές εργασίες.
Αντίθετα, μία πλήρης ανάπτυξη υπεράκτιου κοιτάσματος θα απαιτήσει κεφάλαια άνω των 5 δισ. δολαρίων, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της ανακάλυψης, το είδος των υδρογονανθράκων και το τεχνικό μοντέλο που θα επιλεγεί.
Για τον «Ασωπό 1», οι έως τώρα εκτιμήσεις παραπέμπουν σε δυνητικούς πόρους της τάξης των 200 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, εφόσον βέβαια επιβεβαιωθεί το συγκεκριμένο γεωλογικό σενάριο. Η πιθανότητα εμπορικής επιτυχίας εκτιμάται περίπου στο 16%, επίπεδο που θεωρείται αξιόλογο για frontier περιοχή.
Κομβικό το είδος της ανακάλυψης
Το μοντέλο ανάπτυξης θα εξαρτηθεί καθοριστικά και από το αν η ανακάλυψη αφορά αέριο ή πετρέλαιο. Στην πρώτη περίπτωση, πηγές από την κοινοπραξία θεωρούν ως προφανή κατεύθυνση τη σύνδεση του κοιτάσματος με τον αγωγό TAP, ώστε οι ποσότητες να μπορούν να διοχετευθούν προς την αγορά.
Στην περίπτωση πετρελαίου, η εμπορική αξιοποίηση θα απαιτήσει διαφορετική υποδομή, που θα κατασκευαστεί από το μηδέν. Σε κάθε περίπτωση, για την παραγωγή θα χρειαστεί μια πλωτή μονάδα παραγωγής, αποθήκευσης και εκφόρτωσης, δηλαδή ένα FPSO.
Για πετρελαϊκή ανακάλυψη θα μπορούσε να εξεταστεί η μίσθωση υφιστάμενου FPSO, κάτι που θα περιόριζε τον χρόνο προετοιμασίας. Στο φυσικό αέριο, αντίθετα, δεν υπάρχουν διαθέσιμα FPSOs και θα απαιτηθεί ουσιαστικά η κατασκευή μιας τέτοιας μονάδας. Ενδεικτικά, το FPSO που χρησιμοποιεί η Energean για την παραγωγή φυσικού αερίου στο Ισραήλ αντιστοιχεί σε επένδυση της τάξης των 4-5 δισ. δολαρίων.
Παραγωγή γύρω στο 2030
Αν και οι επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις δώσουν θετικά αποτελέσματα, το επόμενο βήμα θα είναι η αδειοδότηση και η κατασκευή της παραγωγικής υποδομής. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι δύο διαδικασίες μπορούν να «τρέξουν» παράλληλα, με συνολικό απαιτούμενο χρόνο περίπου τριών ετών.
Με βάση αυτή την εκτίμηση, ένα θετικό σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναρξη παραγωγής γύρω στο 2030, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις, στις συμβάσεις και στην κατασκευή της απαιτούμενης υποδομής.
Στη δεδομένη πάντως συγκυρία, προτεραιότητα είναι να ολοκληρωθεί εγκαίρως η προετοιμασία για τον «Ασωπό 1». Στόχος της κοινοπραξίας είναι η έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων και οι υπόλοιπες αδειοδοτήσεις να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026. Το γεωτρύπανο Stena DrillMAX, που θα εξερευνήσει τον στόχο, προγραμματίζεται να φτάσει στην Ελλάδα στις αρχές Απριλίου, ώστε να ξεκινήσει η πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στη χώρα έπειτα από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.
