Τα υπερκέρδη των διυλιστηρίων και η φορολόγηση.
Παρά την παρέμβαση των 20 λεπτών για την μείωση των τιμών στο diesel, η μέση τιμή παραμένει περίπου 64 λεπτά υψηλότερη από τα τέλη Φεβρουαρίου αποτυπώνοντας τις μεγάλες αρρυθμίες στην αγορά καυσίμων, τη δυσανάλογη επιβάρυνση των νοικοκυριών και τη δυσκολία της κυβέρνησης να απαντήσει αποτελεσματικά στο πρόβλημα της ακρίβειας.
Την ίδια ώρα οι συνθήκες στην αγορά οδηγούν σε «ουρανοκατέβατα» κέρδη για τα ελληνικά διυλιστήρια, με τα αυξημένα περιθώρια διύλισης να αποτελούν τον βασικό μοχλό των ισχυρών επιδόσεών τους στο εξάμηνο, με την HelleniQ Energy να αντλεί την κερδοφορία της κυρίως από την εγχώρια αγορά ενώ η Motor Oil κατά βάση από τις διεθνείς αγορές καθώς το 80% του τζίρου της συνδέεται με εκτός Ελλάδας δραστηριότητες.
Υπενθυμίζουμε πως η κυβέρνηση έχει ήδη φορολογήσει τα πλεονάζοντα κέρδη των διυλιστηρίων το 2022 και το 2023, ενώ αξίζει να σημειώσουμε πως τα διυλιστήρια συνεισφέρουν ήδη από τα μέσα Ιουλίου με εκπτώσεις άνω των 30 εκατ. ευρώ τον μήνα, έχοντας διαθέσει 87 εκατ. ευρώ από τα μέσα Ιουλίου.
Από τα 1,56 ευρώ στα 2,20 ευρώ το πετρέλαιο κίνησης
Όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα, με βάση τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων αυξήθηκε από 1,751 ευρώ το λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου στα 2,206 ευρώ την 1η Οκτωβρίου, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 26%.
Για την αμόλυβδη 100 οκτανίων η άνοδος ήταν αντίστοιχη, από 1,956 ευρώ στα 2,453 ευρώ το λίτρο, δηλαδή περίπου 25,4%.
Το μεγαλύτερο άλμα, όμως, καταγράφεται στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο από 1,565 ευρώ το λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου, η μέση τιμή έφτασε στα 2,203 ευρώ την 1η Οκτωβρίου. Πρόκειται για αύξηση περίπου 40,8%.
Με άλλα λόγια, μέσα σε λίγους μήνες οι οδηγοί πληρώνουν για το ντίζελ κίνησης περίπου 64 λεπτά το λίτρο περισσότερα.
Κυβερνητικές παρεμβάσεις με ημερομηνία λήξης
Θυμίζουμε πως περίπου μία εβδομάδα πριν ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε παρεμβάσεις στο μέτωπο των καυσίμων με στόχο την αναχαίτιση της ανοδικής τάσης που σημειώνεται σε καθημερινή βάση στην αντλία.
Έτσι, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αυξάνεται στα 15 λεπτά το λίτρο, από 10 λεπτά που ήταν προηγουμένως, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η έκτακτη έκπτωση των διυλιστηρίων κατά 5 λεπτά το λίτρο για την αμόλυβδη 95 οκτανίων και το ντίζελ.
Έτσι, για το πετρέλαιο κίνησης η συνολική παρέμβαση φτάνει τα 20 λεπτά το λίτρο.
Ωστόσο, αυτό που έχει σημασία είναι ότι οι παρεμβάσεις επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο, με στόχο να αξιολογείται εκ νέου η κατάσταση δεδομένου πως οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης μεταβάλλονται καθημερινά.
Το ίδιο ισχύει και για την έκπτωση των διυλιστηρίων, τα οποία έχουν δεσμευθεί να επανεξετάζουν την παρέμβασή τους με βάση τις συνθήκες της αγοράς.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο μεγάλη είναι η επιδότηση, αλλά πόσο από αυτή τελικά αποτυπώνεται στην τελική τιμή που πληρώνει ο οδηγός.
Motor Oil: EBITDA πάνω από 1 δισ. ευρώ στο εξάμηνο
Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών του ομίλου Motor Oil ανήλθε στα 7,524 δισ. ευρώ, έναντι 5,266 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 42,9%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στην κερδοφορία, όπου το EBITDA εκτοξεύθηκε στα 1,047 δισ. ευρώ, από 387,4 εκατ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας αύξηση 170,3%.
Τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους ανήλθαν στα 689,3 εκατ. ευρώ, έναντι 163,4 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 321,9%.
Σε επίπεδο μητρικής εταιρείας, τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους της Motor Oil ανήλθαν στα 672,1 εκατ. ευρώ, από 186,6 εκατ. ευρώ πέρυσι, αυξημένα κατά 260,3%.
Το μικτό κέρδος προ αποσβέσεων του ομίλου αυξήθηκε κατά 190,9%, από 430,5 εκατ. ευρώ σε 1,252 δισ. ευρώ. Σε επίπεδο εταιρείας η αύξηση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, από 158,2 εκατ. ευρώ σε 879,8 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά 456%.
Όπως αναφέρεται στην εξαμηνιαία οικονομική έκθεση, τα αποτελέσματα αυτά συνδέονται με την αύξηση των βιομηχανικών πωλήσεων, την υψηλότερη διαθεσιμότητα των μονάδων του διυλιστηρίου και, κυρίως, τη σημαντική άνοδο των περιθωρίων διύλισης, ιδίως για βενζίνη και ντίζελ.
Το μέσο σταθμισμένο περιθώριο κέρδους της εταιρείας αυξήθηκε από 54,61 δολάρια ανά μετρικό τόνο το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε 174,72 δολάρια ανά μετρικό τόνο το πρώτο εξάμηνο του 2026.
HELLENiQ ENERGY: Συγκρίσιμα EBITDA 734 εκατ. ευρώ
Ανάλογη είναι η εικόνα και στη HELLENiQ ENERGY, όπου ο όμιλος ανακοίνωσε συγκρίσιμα EBITDA 734 εκατ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι 401 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περσινή περίοδο, καταγράφοντας αύξηση 83%.
Τα συγκρίσιμα καθαρά κέρδη διαμορφώθηκαν στα 393 εκατ. ευρώ, έναντι 128 εκατ. ευρώ πέρυσι. Στο δεύτερο τρίμηνο μόνο, τα συγκρίσιμα EBITDA ανήλθαν σε 442 εκατ. ευρώ, διπλάσια από τα 221 εκατ. ευρώ του δεύτερου τριμήνου του 2025, ενώ τα συγκρίσιμα καθαρά κέρδη ανήλθαν στα 253 εκατ. ευρώ, έναντι 72 εκατ. ευρώ.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της HELLENiQ ENERGY, η βελτίωση προήλθε κυρίως από τις υψηλότερες επιδόσεις στη διύλιση, τα πετροχημικά και τη λιανική εμπορία.
Στον κλάδο διύλισης, εφοδιασμού και εμπορίας, τα συγκρίσιμα EBITDA έφτασαν τα 318 εκατ. ευρώ στο δεύτερο τρίμηνο, αυξημένα κατά 95% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω των υψηλότερων περιθωρίων διύλισης.
Όπως αναφέρεται στην σχετική ανακοίνωση, στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 η μέση τιμή του Brent έφτασε τα 105 δολάρια το βαρέλι, έναντι 68 δολαρίων το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025.
Παράλληλα, τα διεθνή περιθώρια διύλισης ενισχύθηκαν λόγω της περιορισμένης προσφοράς και των χαμηλών αποθεμάτων προϊόντων. Το περιθώριο αναφοράς των διυλιστηρίων του ομίλου ανήλθε κατά μέσο όρο στα 9,5 δολάρια το βαρέλι, έναντι 5,7 δολαρίων ένα χρόνο πριν.
Δύο διαφορετικές αγορές για τα ελληνικά διυλιστήρια
Αξίζει να σημειώσουμε πως τα ελληνικά διυλιστήρια δεν παράγουν αποκλειστικά για την ελληνική αγορά, καθώς έχουν έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό.
Παρότι η HelleniQ Energy καλύπτει το 60% της ελληνικής αγοράς, κατά βάση, η Motor Oil είναι εξαγωγική, με το ποσοστό των εξαγωγών της να ξεπερνά το 70%.
Ενδεικτικά η Motor Oil αναφέρει στην εξαμηνιαία της έκθεση ότι οι πωλήσεις εξωτερικού και ναυτιλίας αντιπροσώπευσαν το 78,1% του συνολικού όγκου πωλήσεων του ομίλου, ενώ σε επίπεδο μητρικής εταιρείας, το αντίστοιχο ποσοστό ανήλθε σε 78,35%.
Αυτό σημαίνει ότι η κερδοφορία των ελληνικών διυλιστηρίων δεν καθορίζεται μόνο από την τιμή που πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής στην αντλία και αυτό είναι και το βασικό επιχείρημα για τη μη φορολόγησή τους.
Το ζήτημα των υπερκερδών
Η ισχυρή άνοδος της κερδοφορίας δημιουργεί εύλογα το ερώτημα εάν και σε ποιο βαθμό ένα μέρος αυτών των έκτακτων κερδών θα μπορούσε να επιστρέψει άμεσα στον καταναλωτή.
Ωστόσο, όπως εξήγησε ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Όμηρος Τσάπαλος, μιλώντας χθες στον ΣΚΑΪ, μια διαδικασία φορολόγησης των υπερκερδών θα απαιτούσε περισσότερο χρόνο, καθώς θα έπρεπε πρώτα να ολοκληρωθεί η οικονομική χρήση, να προσδιοριστεί το ύψος τους και στη συνέχεια να γίνει η σχετική εκκαθάριση.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, αυτός ήταν και ο λόγος που επιλέχθηκε μια άμεση χρηματοδοτική παρέμβαση, δηλαδή αυτή της παροχής εκπτώσεων.
Ένα ακόμη επιχείρημα, πάντως, είναι πως δεδομένου του έντονου εξαγωγικού τους χαρακτήρα, αν τα ελληνικά διυλιστήρια επιβαρυνθούν μονομερώς, θα πληγεί η ανταγωνιστικότητά τους.
Πάντως θυμίζουμε πως τα διυλιστήρια προσφέρουν ήδη από τα μέσα Ιουλίου έκπτωση στην απλή αμόλυβδη και στο πετρέλαιο κίνησης προς τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων.
Μάλιστα, η έκπτωση αυτή έχει παραταθεί και για τις πρώτες δύο εβδομάδες του Οκτώβρη, με τα διυλιστήρια να έχουν δεσμευτεί να επανεξετάζουν την παρέμβασή τους με βάση τις συνθήκες της αγοράς.
Άρα το ερώτημα δεν είναι εάν τα διυλιστήρια συμμετέχουν στην προσπάθεια συγκράτησης των τιμών, αλλά εάν η συμμετοχή αυτή είναι αρκετή σε σχέση με την αύξηση των περιθωρίων και το ύψος της τελικής τιμής στην αντλία.
