Η βενζίνη Euro-super 95 έφτασε σε σταθμισμένο μέσο όρο στην ΕΕ στα €2,063 ανά λίτρο στις 14 Σεπτεμβρίου, την υψηλότερη τιμή στη σειρά στοιχείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ξεκινά από το 2005.
Η κρίση ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν ξέσπασε ο πόλεμος με το Ιράν και διαταράχθηκαν οι ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το αργό Brent κόστιζε περίπου 72 δολάρια ανά βαρέλι πριν από τον πόλεμο και τη Δευτέρα διαπραγματευόταν σε τιμή άνω των 100 δολαρίων για παράδοση τον επόμενο μήνα.
Τα διυλιστήρια άσκησαν τη δική τους πίεση
Τα περιθώρια διύλισης μετρούν τη διαφορά μεταξύ όσων πληρώνουν οι διυλιστές για το αργό και όσων κερδίζουν από την πώληση βενζίνης και ντίζελ.
Ειδικοί της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB) εκτιμούν ότι την τρίτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου αυτά τα περιθώρια πρόσθεσαν €0,17 σε κάθε λίτρο βενζίνης στην ευρωζώνη και €0,41 σε κάθε λίτρο ντίζελ.
Ωστόσο, σχεδόν τα μισά χρήματα που δίνουν οι οδηγοί στο πρατήριο καταλήγουν στις κυβερνήσεις με τη μορφή φόρων.
Πώς διαμορφώνεται ο φορολογικός λογαριασμός
Η βενζίνη φορολογείται σε δύο βασικά στάδια. Πρώτα έρχεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης, μια σταθερή χρέωση ανά λίτρο που δεν αυξάνεται αυτόματα μαζί με την τιμή του πετρελαίου. Ορισμένες χώρες επιβάλλουν επίσης φόρους άνθρακα ή άλλες επιβαρύνσεις.
Στη συνέχεια έρχεται ο φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), ο οποίος επιβάλλεται στην τιμή του καυσίμου αφού έχουν προστεθεί οι συγκεκριμένοι φόροι και επιβαρύνσεις. Επομένως, οι οδηγοί πληρώνουν ΦΠΑ και πάνω στον ειδικό φόρο κατανάλωσης: φόρο πάνω στον φόρο.
Σε ολόκληρη την ΕΕ, οι φόροι ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε €0,976 ανά λίτρο, αντιπροσωπεύοντας το 47,3% της τιμής στο πρατήριο. Σε επτά κράτη-μέλη, ξεπερνούσαν το €1.
Αυτές είναι οι δέκα χώρες με τους υψηλότερους φόρους ανά λίτρο:
10. Λετονία: €0,960 ανά λίτρο
Η Λετονία αύξησε τον Ιανουάριο τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στην αμόλυβδη βενζίνη από €532 σε €555 ανά 1.000 λίτρα, ή €0,555 ανά λίτρο.
Μια δεύτερη επιβάρυνση χρηματοδοτεί τα αποθέματα πετρελαίου έκτακτης ανάγκης της χώρας, τα αποθέματα που κάθε κράτος της ΕΕ πρέπει να διατηρεί σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού. Ανέρχεται σε €91,26 ανά τόνο πετρελαϊκών προϊόντων που πωλούνται στη Λετονία, δηλαδή λίγο λιγότερο από 7 λεπτά ανά λίτρο βενζίνης.
Ο ΦΠΑ 21% προσθέτει €0,343.
Συνολικά, οι οδηγοί στη Λετονία πλήρωσαν €0,96 φόρο ανά λίτρο, σύμφωνα με τα στοιχεία που υποβλήθηκαν την περασμένη εβδομάδα.
9. Εσθονία: €0,963 ανά λίτρο
Η Εσθονία επιβάλλει ειδικό φόρο κατανάλωσης €0,593 ανά λίτρο, μετά την αύξηση των φόρων καυσίμων τον Μάιο του 2025. Όταν οι τιμές αυξήθηκαν την περασμένη άνοιξη, το Ταλίν αποφάσισε να ακυρώσει μια περαιτέρω αύξηση που είχε προγραμματιστεί για τον Μάιο του 2026.
Δεν υπάρχει άλλη επιβάρυνση στα καύσιμα. Ο ΦΠΑ 24% προσθέτει €0,370.
Έτσι, ο φορολογικός λογαριασμός στην Εσθονία φτάνει τα €0,963 για κάθε λίτρο, σχεδόν ακριβώς το ήμισυ της τιμής των €1,914 στο πρατήριο.
8. Πορτογαλία: €0,978 ανά λίτρο
Ο βασικός φόρος καυσίμων της Πορτογαλίας, γνωστός ως ISP, ανερχόταν σε €0,432 ανά λίτρο την εβδομάδα της 14ης Σεπτεμβρίου. Περιλαμβάνει την πρώην εισφορά οδικών υπηρεσιών, η οποία εξακολουθεί να αντιστοιχεί σε 8,7 λεπτά ανά λίτρο βενζίνης.
Ο ISP μειώνεται μέσω μιας προσωρινής έκπτωσης. Εφαρμόζεται όταν οι τιμές αυξάνονται περισσότερο από 10 λεπτά πάνω από τα επίπεδα των αρχών Μαρτίου και επιστρέφει στους οδηγούς τον επιπλέον ΦΠΑ που εισπράττει το κράτος.
Μια επιβάρυνση άνθρακα προσθέτει €0,159 ανά λίτρο το 2026 και ο ΦΠΑ 23% προσθέτει €0,387.
Οι τρεις επιβαρύνσεις μαζί ανέρχονταν σε €0,978 ανά λίτρο, σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο της Επιτροπής.
7. Ιταλία: €1,049 ανά λίτρο
Η Ιταλία επιβάλλει ειδικό φόρο κατανάλωσης €0,673 ανά λίτρο. Η βενζίνη και το ντίζελ έχουν τον ίδιο συντελεστή από τον Ιανουάριο, μετά τη μείωση του φόρου στη βενζίνη κατά 4,05 λεπτά και την αντίστοιχη αύξηση στο ντίζελ.
Η Ρώμη έχει μειώσει τον συντελεστή για το ντίζελ αρκετές φορές από τα τέλη Ιουλίου, προκειμένου να περιορίσει την άνοδο των τιμών.
Για τη βενζίνη δεν έχει υπάρξει μείωση.
Ο ΦΠΑ 22% προσθέτει €0,376.
Το ιταλικό κράτος εισέπραττε €1,049 για κάθε λίτρο που πωλούνταν, λίγο περισσότερο από το ήμισυ της τιμής των €2,084 στο πρατήριο.
6. Γαλλία: €1,052 ανά λίτρο
Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης της Γαλλίας στη βενζίνη, που παλαιότερα ονομαζόταν TICPE, ανέρχεται σε €0,690 ανά λίτρο από την 1η Μαρτίου.
Ο ΦΠΑ 20% προσθέτει €0,362.
Οι Γάλλοι οδηγοί πλήρωναν €1,052 σε φόρους για κάθε λίτρο.
5. Ελλάδα: €1,133 ανά λίτρο
Η Ελλάδα επιβάλλει ειδικό φόρο κατανάλωσης €0,70 ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη.
Δύο μικρές επιβαρύνσεις, οι οποίες υπολογίζονται αμφότερες ως ποσοστό της τιμής, προσθέτουν περίπου 1,5 λεπτό: ένα τέλος τελωνειακής επεξεργασίας και μια εισφορά σε ειδικό λογαριασμό πετρελαίου.
Ο ΦΠΑ 24% προσθέτει €0,418.
Το σύνολο έφτασε τα €1,133 ανά λίτρο, ή το 52,5% της τιμής στο πρατήριο, το μεγαλύτερο ποσοστό μεταξύ των 10 πρώτων.
4. Γερμανία: €1,179 ανά λίτρο
Ο ενεργειακός φόρος της Γερμανίας στη βενζίνη είναι σταθερός στα 65,45 λεπτά ανά λίτρο. Το Βερολίνο τον μείωσε προσωρινά κατά 14,04 λεπτά από την 1η Μαΐου έως τις 30 Ιουνίου λόγω του πολέμου, αλλά ο πλήρης συντελεστής έχει επανέλθει.
Μια τιμή άνθρακα προσθέτει περίπου €0,148 ανά λίτρο. Από τον Ιανουάριο, τα πιστοποιητικά CO2 για τα ορυκτά καύσιμα δημοπρατούνται εντός ενός εύρους από €55 έως €65 ανά τόνο.
Ο ΦΠΑ 19%, ένας από τους χαμηλότερους στην Ένωση, προσθέτει €0,376.
Ο ενεργειακός φόρος, η τιμή άνθρακα και ο ΦΠΑ μαζί ανέρχονταν σε €1,179 ανά λίτρο, περίπου το ήμισυ όσων πλήρωναν οι Γερμανοί οδηγοί στο πρατήριο.
3. Φινλανδία: €1,193 ανά λίτρο
Ο φόρος καυσίμων της Φινλανδίας, ύψους €0,722 ανά λίτρο, αποτελείται από τρία μέρη: έναν φόρο στο ενεργειακό περιεχόμενο του καυσίμου, έναν φόρο CO2 και μια μικρή εισφορά ασφάλειας εφοδιασμού.
Τον Ιανουάριο, το Ελσίνκι μείωσε την αξία άνθρακα που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του φόρου CO2 από €62 σε €56,8 ανά τόνο.
Ο ΦΠΑ είναι το στοιχείο στο οποίο ξεχωρίζει η Φινλανδία. Ο συντελεστής της, 25,5%, είναι ο δεύτερος υψηλότερος στην ΕΕ μετά το 27% της Ουγγαρίας και προσθέτει €0,471 ανά λίτρο.
Συνολικά, οι φινλανδικοί φόροι ανέρχονταν σε €1,193 ανά λίτρο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Επιτροπής.
2. Δανία: €1,230 ανά λίτρο
Η Δανία έχει την ακριβότερη βενζίνη στην ΕΕ, στα €2,564 ανά λίτρο, αλλά δεν είναι η χώρα με την υψηλότερη φορολογία.
Οι φόροι καυσίμων της ανέρχονται συνολικά σε 5,36 κορώνες ανά λίτρο πριν από τον ΦΠΑ, περίπου €0,717.
Αποτελούνται από έναν ενεργειακό φόρο, έναν φόρο CO2 και μια επιβάρυνση για τα οξείδια του αζώτου, με το μέρος που αφορά το CO2 να ανέρχεται από μόνο του σε 1,86 κορώνες.
Ο ΦΠΑ 25% εφαρμόζεται σε υψηλή τιμή προ φόρων, ύψους €1,334. Προσθέτει €0,513 ανά λίτρο, το υψηλότερο ποσό ΦΠΑ στην ΕΕ.
Έτσι, ο φορολογικός λογαριασμός στη Δανία ανέρχεται σε €1,230 ανά λίτρο, δεύτερος μόνο μετά την Ολλανδία.
1. Ολλανδία: €1,270 ανά λίτρο
Καμία χώρα της ΕΕ δεν εισπράττει περισσότερους φόρους από ένα λίτρο βενζίνης από την Ολλανδία.
Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης της Ολλανδίας στη βενζίνη ανέρχεται σε €844,69 ανά 1.000 λίτρα το 2026, ο υψηλότερος στην Ένωση. Μια επιβάρυνση που χρηματοδοτεί το εθνικό απόθεμα πετρελαίου προσθέτει 0,8 λεπτά.
Ο ΦΠΑ 21% προσθέτει €0,422.
Κάθε λίτρο βενζίνης που πωλούνταν στην Ολλανδία περιείχε €1,270 σε φόρους την περασμένη εβδομάδα, δηλαδή το 52% της τιμής των €2,434 στο πρατήριο.
