Όταν λένε ότι "η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα διεθνώς", όπως σίγουρα θα έχετε ακούσει τελευταία, αναφέρονται θεωρητικά σε ένα συγκεκριμένο ορισμό και όχι σε ένα απόθεμα εύκολων και φθηνών βαρελιών που είναι έτοιμα να πλημμυρίσουν την αγορά.
Για να το κατανοήσουμε, πρέπει να δούμε τί ακριβώς είναι αυτά τα αποθέματα, πως συμπεριφέρονται στο υπέδαφος, τι κοστίζει να μετατραπούν σε υγρά για τις αγορές και πως η τιμή, η τεχνολογία και το ρίσκο επάνω από το έδαφος αλληλεπιδρούν.
Στα χαρτιά η Βενεζουέλα έχει περίπου 300-303 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων, δηλαδή 17% του συνόλου διεθνώς και λίγο παραπάνω από τη Σ. Αραβία. Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι τα τρία τέταρτα είναι υπερ-βαρύ αργό από τη Ζώνη του Ορινόκου στα ανατολικά της χώρας.
Πρόκειται για πετρέλαια που μοιάζουν με πίσσα και έχουν συνήθως ΑΡΙ στα 8-14, εξαιρετικά παχύρρευστα σε συνθήκες ταμιευτήρα και με υψηλή συγκέντρωση θείου και μετάλλων. Κατ' επέκταση, η δήλωση "τα μεγαλύτερα αποθέματα" στην πραγματικότητα σημαίνει "τα μεγαλύτερα θεωρητικά αποθέματα πολύ δύσκολου και βαρέος πετρελαίου".
Η πρώτη σημαντική διάκριση είναι μεταξύ των τεχνικά απολήψιμων και των οικονομικά απολήψιμων ποσοτήτων. Η αμερικανική γεωλογική υπηρεσία εκτιμά από παλιά ότι η Ζώνη του Ορινόκου περιέχει 900-1.400 δισ. βαρέλια βαρέος αργού, με 380-650 δισ. βαρέλια να είναι τεχνικά απολήψιμα με τη σημερινή τεχνολογία.
Η Βενεζουέλα και ο ΟΠΕΚ καταγράφουν μόνο ένα μέρος τους ως αποδεδειγμένα, όμως ακόμα και αυτό το νούμερο εξαρτάται από την τιμή του πετρελαίου και την ανάπτυξη. Όταν οι τιμές ήταν ισχυρές την περίοδο 2005-2014, ένα μεγάλο μέρος των όγκων στον Ορινόκο έγινε οικονομικά βιώσιμο στα χαρτιά και κατηγοριοποιήθηκε ως αποδεδειγμένο, ανεβάζοντας τα αποθέματα από τα 80 στα 300 δισ. βαρέλια.
Η γεωλογία και οι ιδιότητες του υγρού είναι η δεύτερη μεγάλη διάκριση. Το αργό του Ορινόκου είναι υπερ-βαρύ, με πυκνότητα της τάξης των 934-1.050 κ/κ.μ., ενώ έχει υψηλό περιεχόμενο σε άσφαλτα και θείο έως 3-4% του βάρους, αναλόγως της περιοχής. Είναι ένα εντελώς διαφορετικό πράγμα από το ελαφρύ αργό της Αραβίας που έχει ΑΡΙ 33-40%. Εν ολίγοις, είναι πολύ πιο δύσκολο στα διάφορα στάδια διαχείρισης και κάθε βήμα ανεβάζει το κόστος και την κατανάλωση ενέργειας.
Με άλλα λόγια, το "βαρέλι στο υπέδαφος" της Βενεζουέλας αξίζει εγγενώς λιγότερο και εξαρτάται από πολύ συγκεκριμένους αγοραστές.
Τα συστήματα στην επιφάνεια του εδάφους και η θεσμική δυναμική είναι ένας ακόμη περιορισμός. Πριν τη δεκαετία του 2000, η PDVSA είχε τη φήμη μιας τεχνικά άρτιας κρατικής πετρελαϊκής. Έκτοτε, έχουμε ένα συνδυασμό μαζικών απολύσεων και πολιτικοποίησης, υποεπένδυσης, κυρώσεων, διαφθοράς και απώλειας ταλέντων. Το αποτέλεσμα είναι η υποβάθμιση των συστημάτων, χρόνια έλλειψη ενέργειας, πυρκαγιές σε διϋλιστήρια και καθυστερήσεις.
Τέλος, η ενσωμάτωση στην παγκόσμια διϋλιστική και εφοδιαστική αλυσίδα έχει σημασία για τη στρατηγική αξία των αποθεμάτων. Η Βενεζουέλα είναι βελτιστοποιημένη για περίπλοκα διϋλιστήρια όπως αυτά στις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ, σε μέρος της Ασίας και ορισμένα της Ευρώπης.
Άρα, όταν ακούτε ότι η Βενεζουέλα έχει τα μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως, αυτό σημαίνει απλά ότι διαθέτει πολύ μεγάλες ποσότητες από υπερ-βαρύ πετρέλαιο που κάποτε κατηγοριοποιήθηκαν ως οικονομικά βιώσιμες με βάση υψηλές τιμές.
Τα πιο σχετικά ερωτήματα για την ενεργειακή στρατηγική είναι το πόσα από τα βαρέλια αυτά είναι πραγματικά βιώσιμα με βάση ρεαλιστικές μακροπρόθεσμες τιμές, πόσο γρήγορα μπορούν να παραχθούν με βάση τους περιορισμούς, τί επιστροφή μπορούν να προσφέρουν στο διϋλιστήριο και πόσο εκτεθειμένα είναι αν τα αφήσεις στο έδαφος σε περίπτωση που η ζήτηση κορυφωθεί. Με βάση αυτά τα μέτρα και σταθμά, τα βαρέλια της Βενεζουέλας απέχουν πολύ στην καμπύλη κόστους/ρίσκου από ότι υποδεικνύουν τα πρωτοσέλιδα.
