Τα ισχυρά ενεργειακά αναχώματα της άνοιξης έχουν εξαντληθεί πλέον μερικώς, αφήνοντας την παγκόσμια αγορά πιο ευάλωτη στην έλλειψη εφοδιασμού που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Στο πετρέλαιο οι ποσότητες εμπορικών και στρατηγικών αποθεμάτων στην ξηρά βρίσκονταν σε υγιή επίπεδα πριν το ξέσπασμα του πολέμου. Σήμερα, μετά την αποδέσμευση που αποφάσισε ο ΙΕΑ και τις διαρκείς αντλήσεις, η εικόνα είναι σαφώς πιο σφιχτή.
Ακόμα και στο μεσοδιάστημα της εκεχειρίας οι χερσαίες αποθήκες δεν αναπληρώθηκαν καθόλου, οπότε η αγορά συνεχίζει σήμερα πτωτικά από εκεί που σταμάτησε στις αρχές Ιουνίου.
Ενδεικτικά, στην περίπτωση των ΗΠΑ το στρατηγικό απόθεμα βρίσκεται πλέον στα 316,5 εκατ. βαρέλια, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983. Από την έναρξη της κρίσης έχουν αντληθεί 98,9 εκατ. βαρέλια. Μαζί με τα εμπορικά αποθέματα, η ποσότητα υποχώρησε στα 730 εκατ. βαρέλια, μειωμένη κατά 123,9 εκατ.
Παράλληλα, σαφώς επιδεινωμένη είναι η εικόνα στα καύσιμα. Εκτός από τα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, ήρθε να προστεθεί και η στενότητα που αντιμετωπίζει η Ρωσία λόγω των ουκρανικών επιθέσεων με drones. Ως αποτέλεσμα, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας παγκοσμίως αποφάσισε να δώσει τέλος στις εξαγωγές ντίζελ, επηρεάζοντας όλες τις υπόλοιπες χώρες.
Το πόσο άσχημα είναι τα πράγματα στα καύσιμα μαρτυρούν τα spread: Στην περίπτωση της βενζίνης και του ντίζελ έχουν επιστρέψει ήδη ή ξεπεράσει τα υψηλά της πρώτης φάσης της κρίσης, ενώ στο Brent διατηρούνται σε χαμηλότερο επίπεδο.
Όλους τους προηγούμενους μήνες ο πρόεδρος Τραμπ χειραγώγησε επιτυχώς τις τιμές του αργού πετρελαίου. Πλέον, ενδέχεται να διαπιστώσει ότι θα είναι πολύ πιο δύσκολο να κάνει το ίδιο για τις τελικές τιμές στην αντλία.
Γεωπολιτικά υπάρχει το περιθώριο για να γίνει η κρίση ακόμα χειρότερη: Τις προηγούμενες ημέρες σημειώθηκαν για πρώτη φορά φέτος εχθροπραξίες μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι της Υεμένης. Έτσι, απειλείται θεωρητικά και η εναλλακτική οδός του σαουδαραβικού πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, όπου διακινούνται κρίσιμες ποσότητες άνω των 4 εκατ. βαρελιών ανά ημέρα.
Χωρίς κίνητρο οι αποθήκες στο φυσικό αέριο
Στην περίπτωση του φυσικού αερίου στην Ευρώπη η κατάσταση είναι επίσης πιο έκρυθμη σε σύγκριση με το διάστημα ως τον Ιούνιο. Η αναπλήρωση των αποθηκών ενόψει του χειμώνα προχώρησε με αργούς ρυθμούς και σήμερα η στάθμη βρίσκεται μόλις στο 52%.
Εν ολίγοις, οι αποθήκες έκλεισαν το χειμώνα στο 28%, πρόσθεσαν όλους αυτούς τους μήνες 24% και τώρα θα πρέπει να βρουν το υπόλοιπο 38%.
Όλα αυτά ενώ το παραδοσιακό εμπορικό κίνητρο για εκμετάλλευση της διαφοράς τιμής ανάμεσα στο καλοκαίρι και το χειμώνα έχει εξανεμιστεί. Οι εταιρείες του χώρου καλούνται τώρα να κάνουν μαζικές αγορές δίχως να προσδοκούν οικονομικό όφελος και με την τιμή του TTF πάνω από τα 50 ευρώ/MWh.
Έτσι, η τακτική των εισαγωγέων να περιμένουν εξομάλυνση της κρίσης φαίνεται πως δεν απέφερε καρπούς και άφησε τη Γηραιά Ήπειρο σε χειρότερο σημείο.
Ανεβασμένα τα προθεσμιακά στον ηλεκτρισμό
Όπως είναι φυσικό, η τιμή του αερίου επηρεάζει άμεσα και την αντίστοιχη του ηλεκτρισμού. Τα προθεσμιακά συμβόλαια στο χρηματιστήριο ΕΕΧ δείχνουν άνοδο από το γ' τρίμηνο του 2026 και έπειτα.
Το ιταλικό συμβόλαιο παράδοσης δ' τριμήνου βρίσκεται στα 150 ευρώ/MWh, το γερμανικό στα 127 και το ελληνικό στα 133 ευρώ.
