Η επιλογή του diesel δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για το καύσιμο που τροφοδοτεί τις οδικές μεταφορές, τη βιομηχανία, τις κατασκευές, την αγροτική παραγωγή και συνολικά την εφοδιαστική αλυσίδα. Ως εκ τούτου, κάθε ανατίμησή του μεταφράζεται σχεδόν άμεσα σε αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφοράς, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις σε ολόκληρη την οικονομία.
Στην κυριακάτικη ανάρτησή του ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι το Δημόσιο θα χρηματοδοτήσει για ολόκληρο τον Αύγουστο επιπλέον έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης. Σε συνδυασμό με την υφιστάμενη μείωση των 5 λεπτών που παρέχουν τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, η συνολική ελάφρυνση διαμορφώνεται στα 15 λεπτά ανά λίτρο, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 30 εκατ. ευρώ.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής αγορά πετρελαίου χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταβλητότητα λόγω της νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Παρά τη διόρθωση που σημείωσε το Brent προς τα 97 δολάρια το βαρέλι μετά τις πληροφορίες για διπλωματικές πρωτοβουλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η αγορά εξακολουθεί να ενσωματώνει σημαντικό γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου. Οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι απειλές για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και στο Bab el-Mandeb και το αυξημένο κόστος μεταφοράς συντηρούν την αβεβαιότητα για την πορεία των ενεργειακών τιμών.
Κάτω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο
Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή του πετρελαίου κίνησης διαμορφωνόταν στα 1,998 ευρώ ανά λίτρο. Με την εφαρμογή της κρατικής επιδότησης εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει περίπου στα 1,898 ευρώ ανά λίτρο, επιστρέφοντας κάτω από το όριο των 1,90 ευρώ.
Στην Αττική η μέση τιμή αναμένεται να κινηθεί κοντά στα 1,90 ευρώ, ενώ στις νησιωτικές περιοχές με υψηλότερο μεταφορικό κόστος, όπως οι Κυκλάδες, θα εξακολουθήσει να παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ ανά λίτρο. Οι τελικές τιμές θα εξακολουθήσουν, ωστόσο, να επηρεάζονται από τις καθημερινές διακυμάνσεις των διεθνών αγορών και των τιμών διυλιστηρίου.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον το αργό αλλά το diesel
Οι συνθήκες στη διεθνή αγορά έχουν διαφοροποιηθεί αισθητά σε σχέση με τις πρώτες εβδομάδες της κρίσης. Ενώ αρχικά οι ανησυχίες επικεντρώνονταν στην επάρκεια αργού πετρελαίου, πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στη διαθεσιμότητα διυλισμένων προϊόντων και κυρίως του πετρελαίου κίνησης.
Οι ζημιές σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής, οι διακοπές λειτουργίας μονάδων στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και η αναστολή των ρωσικών εξαγωγών diesel έχουν περιορίσει σημαντικά την προσφορά, οδηγώντας σε πολύ μεγαλύτερη άνοδο των διεθνών τιμών του diesel σε σχέση με τη βενζίνη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα μέσα Ιουνίου μέχρι τα τέλη Ιουλίου οι διεθνείς τιμές αναφοράς του πετρελαίου κίνησης αυξήθηκαν με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο από εκείνον της βενζίνης, εξέλιξη που αποτυπώθηκε και στην ελληνική αγορά, όπου η τιμή του diesel στην αντλία ενισχύθηκε κατά περίπου 17% μέσα σε έναν μήνα.
Ανάχωμα στις πληθωριστικές πιέσεις
Η σημασία της κυβερνητικής παρέμβασης υπερβαίνει την αγορά καυσίμων. Το diesel αποτελεί βασικό συντελεστή κόστους για τις μεταφορές εμπορευμάτων, τη βιομηχανική παραγωγή, τα logistics και σημαντικό μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Επομένως, η άνοδος της τιμής του μεταφέρεται σχεδόν αυτόματα στο κόστος παραγωγής και διανομής, επηρεάζοντας τις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Υπό αυτό το πρίσμα, η επιδότηση λειτουργεί ως μέτρο περιορισμού των δευτερογενών πληθωριστικών επιπτώσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική οικονομία καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες της νέας ενεργειακής αναταραχής χωρίς να διαταραχθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Η εξέλιξη των διεθνών τιμών θα εξακολουθήσει να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη γεωπολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Εφόσον οι εντάσεις παραμείνουν ή ενισχυθούν και το Brent κινηθεί εκ νέου προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, η πίεση στο πετρέλαιο κίνησης αναμένεται να διατηρηθεί, διατηρώντας ανοικτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων τόσο από την Πολιτεία όσο και από την αγορά.
